Cẩm Thanh: Dấu ấn làng quê Việt trên bản đồ du lịch thế giới

Chạm vào nhịp sống làng quê

Cách phố cổ Hội An khoảng 3km, làng Cẩm Thanh mang đến trải nghiệm khác về vùng đất di sản. Không có những mái ngói âm dương rêu phong hay dãy nhà cổ đặc trưng, nơi đây níu chân du khách bằng những dòng kênh xanh, rừng dừa nước, vườn rau và những con đường nhỏ len qua xóm làng.

Nằm trong vùng giao thoa của các dòng sông Thu Bồn, Trường Giang và Lộ Cảnh Giang trước khi đổ ra biển, Cẩm Thanh sở hữu hệ sinh thái nước lợ đặc trưng. Với tổng diện tích hơn 900ha, trong đó mặt nước và kênh rạch chiếm hơn 300ha, cảnh quan nơi đây là sự đan xen giữa sông nước, rừng dừa, khu dân cư và đất sản xuất nông nghiệp.

Sự gắn kết giữa thiên nhiên và đời sống tạo nên nét riêng của một vùng quê sinh thái nơi cửa sông ven biển. Ở đó, cảnh quan không chỉ để thưởng ngoạn mà còn gắn liền với sinh kế, tập quán và ký ức của nhiều thế hệ cư dân.

Theo lời kể của người dân địa phương, rừng dừa nước Cẩm Thanh có lịch sử hơn 200 năm, bắt nguồn từ những cây dừa được cư dân di cư từ miền Tây Nam Bộ mang đến trồng. Từ diện tích ban đầu khoảng 7ha, rừng dừa dần mở rộng, trở thành hình ảnh đặc trưng của vùng đất.

Ngày nay, trải nghiệm ngồi thuyền thúng len qua những lạch nước dưới tán dừa là hoạt động thu hút đông đảo du khách. Trên hành trình ấy, khách có thể tìm hiểu hệ sinh thái ven sông, nghe người chèo thuyền kể chuyện làng, khám phá nghề đánh bắt thủy sản, thưởng thức dân ca xứ Quảng hoặc thử sức với những hoạt động như tung chài, câu cá, câu cua.

Sức hấp dẫn của Cẩm Thanh còn nằm ở những trải nghiệm đời thường. Rời rừng dừa, du khách có thể đạp xe qua đường làng, ghé thăm vườn rau, tìm hiểu hoạt động canh tác hay dừng chân tại những ngôi nhà nằm giữa vườn cây xanh mát.

Cuộc sống nơi đây vẫn tiếp diễn với những công việc quen thuộc như chăm sóc vườn tược, chuẩn bị nông sản, đánh bắt thủy sản và chế biến món ăn địa phương.

Tại làng rau Thanh Đông, du khách có dịp tìm hiểu các công đoạn làm đất, gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch; lắng nghe người dân chia sẻ kinh nghiệm canh tác. Những luống rau vì thế không chỉ tạo nên mảng xanh cho cảnh quan mà còn kể câu chuyện về lao động nông nghiệp, về sự gắn bó giữa con người với đất đai và nguồn nước.

Anh Kim Ji-Un, du khách đến từ Hàn Quốc, chia sẻ: “Trước chuyến đi, tôi biết Hội An qua những hình ảnh về phố cổ. Khi đến Làng Cẩm Thanh, tôi được trải nghiệm một không gian rất khác với nhiều cây xanh, những con đường nhỏ và cuộc sống gắn với sông nước. Tôi thích được đi chậm, quan sát người dân làm việc và nghe họ kể về nơi mình sinh sống. Những điều bình dị ấy khiến chuyến đi trở nên đáng nhớ”.

Trong khi đó, chị Emily, du khách đến từ Anh, ấn tượng với trải nghiệm đi thuyền qua rừng dừa, khám phá làng quê và trò chuyện với người dân. Theo chị, sự gần gũi giữa con người với thiên nhiên giúp du khách hiểu hơn về văn hóa địa phương.

Đến Cẩm Thanh, du khách không chỉ ngắm rừng dừa hay đi thuyền trên sông mà còn có dịp tìm hiểu cuộc sống của người dân địa phương. Qua những câu chuyện bên đường làng, tại vườn rau hay trên chuyến thuyền thúng, nét sinh hoạt và lao động thường ngày của cư dân hiện lên gần gũi, mộc mạc.

Các cơ sở lưu trú tại Cẩm Thanh cũng góp phần kết nối du khách với cộng đồng. Thông qua mô hình homestay, không gian vườn nhà, bữa cơm gia đình và những câu chuyện về phong tục địa phương trở thành một phần của hành trình khám phá.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, chủ một cơ sở homestay tại Cẩm Thanh cho biết, nhiều du khách không chỉ quan tâm đến phòng nghỉ mà còn muốn tìm hiểu nghề nghiệp, món ăn và sinh hoạt của người dân. Vì vậy, gia đình bà cố gắng giữ vườn cây, giới thiệu những hoạt động phù hợp, giúp khách hiểu hơn về cuộc sống địa phương mà không làm xáo trộn sinh hoạt thường ngày.

Theo ông Trần Văn Minh, một hộ kinh doanh lưu trú tại địa phương, cảnh quan làng quê là yếu tố tạo nên sự khác biệt của Cẩm Thanh. Đường làng còn xanh, vườn tược được chăm sóc và người dân tiếp tục duy trì những công việc quen thuộc thì du khách mới cảm nhận được nét riêng của vùng đất.

Giữ nếp làng giữa nhịp phát triển

Du lịch mở ra cơ hội việc làm, tăng thu nhập và quảng bá hình ảnh địa phương. Tuy nhiên, sự gia tăng các hoạt động lưu trú, ăn uống, tham quan cũng đặt ra yêu cầu quản lý rác thải, tiếng ồn, giao thông, xây dựng và bảo vệ không gian xanh. Nếu thiếu giải pháp phù hợp, chính những giá trị làm nên sức hút của Cẩm Thanh có thể chịu tác động từ quá trình phát triển.

Bảo tồn vì thế không thể chỉ tập trung vào rừng dừa nước hay những điểm tham quan đông khách. Đường làng, khu dân cư, vườn rau, cánh đồng, hàng cây và hệ thống kênh rạch đều góp phần tạo nên diện mạo chung. Giữ gìn làng quê là bảo vệ mối liên kết giữa các thành tố ấy, để không gian sống của người dân và không gian trải nghiệm của du khách cùng tồn tại hài hòa.

Ông Lê Văn Chiến, người dân gắn bó lâu năm với địa phương cho rằng, người dân mong du lịch phát triển để có thêm việc làm nhưng vẫn giữ được sự yên bình của làng. Đường sá sạch sẽ, cây xanh được duy trì, dòng nước không ô nhiễm không chỉ tạo sức hút với du khách mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cộng đồng.

Với những hộ còn duy trì sản xuất nông nghiệp, bảo vệ cảnh quan cũng là bảo vệ sinh kế. Bà Phạm Thị Lành, một hộ làm nông tại làng Cẩm Thanh chia sẻ, vườn rau và đất sản xuất vừa là nguồn thu nhập của gia đình, vừa tạo nên nét riêng của làng quê. Khi có khách đến tìm hiểu, người dân có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm, chia sẻ công việc hằng ngày. Muốn duy trì hoạt động này lâu dài, đất trồng, nguồn nước và môi trường xung quanh phải được gìn giữ.

Từ thực tế đó, công tác bảo tồn cần gắn với những giải pháp cụ thể trong quản lý và sinh hoạt cộng đồng. Việc thu gom, xử lý rác thải, bảo vệ nguồn nước, giữ vệ sinh đường làng, hạn chế tiếng ồn, bảo đảm an toàn giao thông đường thủy cần được thực hiện thường xuyên. Hoạt động xây dựng, cải tạo công trình cũng phải hài hòa với cảnh quan, tránh thu hẹp những khoảng xanh và làm biến đổi không gian vốn có.

Đối với rừng dừa nước và hệ thống sông, kênh rạch, bảo vệ môi trường có ý nghĩa trực tiếp đối với hệ sinh thái và chất lượng trải nghiệm. Hoạt động tham quan cần đi đôi với hạn chế rác thải, bảo đảm an toàn, nâng cao ý thức của du khách và giữ gìn môi trường sống của các loài thủy sinh. Khi tài nguyên tự nhiên được bảo vệ, du lịch mới có nền tảng phát triển lâu dài.

Trao đổi về định hướng phát triển du lịch địa phương, ông Lê Công Sỹ, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hội An Đông cho biết, cảnh quan và đời sống cộng đồng là nền tảng làm nên sức hấp dẫn của Cẩm Thanh. Việc thu hút khách cần đi cùng bảo vệ rừng dừa, giữ gìn vệ sinh môi trường và nâng cao ý thức của các cơ sở kinh doanh, du khách.

Theo ông Sỹ, địa phương cần phát triển sản phẩm theo hướng kết nối nhiều không gian, phân bổ dòng khách hợp lý và mở rộng cơ hội tham gia cho cộng đồng. Khi hành trình được kết nối giữa rừng dừa, vườn rau, nghề truyền thống, ẩm thực và văn hóa địa phương, trải nghiệm của du khách sẽ phong phú hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm, dịch vụ của người dân.

Một trong những hướng tiếp cận là tuyến trải nghiệm “Về Cẩm Thanh – Nghe dừa kể chuyện”, nhằm khai thác sâu hơn các giá trị sinh thái và văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên, việc mở rộng sản phẩm cần phù hợp với điều kiện thực tế, tránh tập trung quá đông khách tại một khu vực, gây áp lực lên môi trường và sinh hoạt của cư dân.

Đáng chú ý, bảo tồn văn hóa không đồng nghĩa với biến mọi sinh hoạt của người dân thành hoạt động biểu diễn phục vụ du lịch. Nghề truyền thống chỉ có thể duy trì khi còn gắn với đời sống thường nhật, có người kế tục và tạo ra giá trị kinh tế. Tương tự, sản xuất nông nghiệp cần được bảo đảm không gian và điều kiện phát triển, thay vì dần bị thu hẹp trước sức ép mở rộng dịch vụ.

Ông Võ Tấn Tân, người tham gia một nghề thủ công tại địa phương cho rằng, sự quan tâm của du khách là cơ hội để giới thiệu cách làm và giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là nghề phải duy trì được trong đời sống hằng ngày. Khi sản phẩm có đầu ra, mang lại thu nhập và người trẻ muốn tiếp nối, những giá trị truyền thống mới có thể được gìn giữ lâu dài.

Cùng với bảo tồn, nâng cao chất lượng dịch vụ là yêu cầu cần thiết. Người làm du lịch cần được hỗ trợ về kỹ năng đón tiếp, ngoại ngữ, an toàn và giới thiệu văn hóa địa phương; sản phẩm nông nghiệp, thủ công, ẩm thực cần được kết nối với thị trường phù hợp. Công tác quảng bá cũng cần phản ánh đúng đặc điểm của Cẩm Thanh, gắn với khả năng đáp ứng của môi trường và cộng đồng.

Đối với thành phố Đà Nẵng, gìn giữ Cẩm Thanh góp phần làm phong phú thêm không gian di sản và cảnh quan văn hóa. Nếu phố cổ Hội An lưu giữ dấu ấn lịch sử, kiến trúc và giao thương, những làng quê như Cẩm Thanh lại kể câu chuyện về thiên nhiên, hoạt động sản xuất và cách cộng đồng duy trì nếp sống qua nhiều thế hệ. Hai không gian bổ sung cho nhau, tạo nên hành trình khám phá đa dạng hơn cho du khách.

THU NGÂN