Đưa AI vào dạy học theo hướng thiết thực

Từ lớp học số đến những trải nghiệm mới

Tại Trường Mầm non Họa Mi, xã Phước Trà, mô hình “Lớp học thông minh” được triển khai trong năm học 2026-2027. Đây là mô hình thứ hai trong kế hoạch xây dựng 3 mô hình “Lớp học thông minh” tại 3 cấp học trên địa bàn xã trong năm 2026.

Theo cô Nguyễn Thị Ánh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Họa Mi, mô hình nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ chuyển đổi số trong giáo dục, từng bước đổi mới môi trường và phương pháp tổ chức các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Điểm nhấn không nằm ở việc bổ sung thiết bị công nghệ, mà ở cách khai thác công nghệ để tạo ra những trải nghiệm giáo dục trực quan, sinh động, phù hợp với lứa tuổi.

Thông qua thiết bị và học liệu số, giáo viên thiết kế các tình huống để trẻ quan sát, tương tác, đặt câu hỏi, khám phá; đồng thời tổ chức các hoạt động khám phá khoa học, STEM, trò chơi tương tác và trải nghiệm số.

Cách tiếp cận này cũng được triển khai tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, phường Bàn Thạch. Theo cô Trương Thị Tú Uyên, giáo viên lớp 1/6, học sinh lớp 1 bước đầu làm quen với công nghệ số và AI thông qua các hoạt động trải nghiệm, như tìm hiểu về robot. Ở các khối lớp 3, 4, 5, học sinh được tiếp cận và vận dụng sâu hơn trong các tiết Tin học, Công nghệ.

Theo thầy Trần Quốc Hùng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, phường Bàn Thạch, những năm qua, nhà trường từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số cả trong quản lý và dạy học, với sự quan tâm đầu tư về kinh phí, nguồn lực của phường.

Công nghệ được khai thác đồng bộ từ quản trị nhà trường, kết nối với phụ huynh đến tổ chức dạy học, qua đó nâng cao hiệu quả điều hành, tăng cường tương tác giữa nhà trường và gia đình, đồng thời hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp, nâng chất lượng giáo dục.

Tại phường Bàn Thạch, chính quyền địa phương cũng tiếp tục dành nguồn lực cho giáo dục số, dự kiến đầu tư khoảng 12 tỷ đồng xây dựng thư viện số và phòng học STEM tại Trường THCS Nguyễn Du.

Tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Ngọc Linh, xã Trà Linh, chuyển đổi số đang mở thêm phương thức dạy học cho giáo viên vùng cao. Thầy Nguyễn Thanh Bão, giáo viên môn Toán cho biết, từ chỗ chủ yếu sử dụng sách giáo khoa, tài liệu giấy và bài trình chiếu, thầy từng bước khai thác học liệu điện tử, kho học liệu trực tuyến, hình ảnh, video, trò chơi tương tác và câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến; đồng thời ứng dụng AI để hỗ trợ biên soạn, hệ thống hóa và xây dựng kho học liệu cá nhân.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và AI giúp bài học trực quan, sinh động hơn, tăng tính tương tác, tiết kiệm thời gian và tạo điều kiện để học sinh chủ động tham gia quá trình học tập. Qua đó, chuyển đổi số không chỉ đưa công nghệ vào lớp học, mà từng bước thay đổi cách tổ chức dạy học, phát huy tính chủ động của người học.

Chuyển đổi số đi vào chiều sâu giáo dục

Ở xã Trà Tân, chuyển đổi số được đặt trong một chiến lược rộng hơn, từ đầu tư hạ tầng đến chuẩn hóa dữ liệu và đổi mới phương pháp dạy học. Cô Phan Thị Hoài, Hiệu trưởng Trường Mầm non Vành Khuyên cho biết, nhà trường được địa phương hỗ trợ đầu tư thêm thiết bị dạy học, hệ thống wifi, tivi…, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận công nghệ số.

Đầu năm học 2026-2027, xã Trà Tân đầu tư 1,9 tỷ đồng mua sắm trang thiết bị dạy học và sách giáo khoa cho các trường. Theo ông Nguyễn Thanh Tú, Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục cập nhật đầy đủ, chính xác dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu ngành; duy trì học bạ số, hồ sơ điện tử và chữ ký số.

Dữ liệu được cập nhật theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, nhập một lần, sử dụng nhiều lần”; đồng thời xây dựng kho học liệu số dùng chung, từng bước ứng dụng AI trong quản trị trường học, hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá học sinh.

Đáng chú ý, địa phương định hướng đưa STEM/STEAM từ các hoạt động mang tính phong trào trở thành một phần của kế hoạch giáo dục nhà trường và kế hoạch dạy học môn học; khuyến khích tích hợp công nghệ số, AI vào thiết kế bài học và hướng dẫn học sinh ứng dụng AI, IoT trong các sản phẩm nghiên cứu.

Tại xã Trà My, chuyển đổi số được gắn với mục tiêu giảm áp lực hành chính cho giáo viên. Theo bà Võ Thị Thúy Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã, các cơ sở giáo dục tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; tăng cường sử dụng hồ sơ điện tử, học bạ số, sổ điểm điện tử và các nền tảng số.

Địa phương yêu cầu thực hiện nguyên tắc mỗi dữ liệu chỉ nhập một lần, sử dụng nhiều lần; rà soát, cắt giảm các công việc hành chính trùng lặp, hình thức. Hiệu trưởng không yêu cầu giáo viên thực hiện thêm hồ sơ, sổ sách, báo cáo ngoài quy định, qua đó dành thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh.

Ông Phạm Tấn Ngọc Thụy, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố cho biết, thời gian qua, nhiều điểm trường vùng cao, biên giới, vùng sâu đã cải thiện hạ tầng, đưa thiết bị thông minh đến lớp học; giáo viên chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác học liệu số và đổi mới phương pháp dạy học.

Thời gian tới, ngành giáo dục tập trung hoàn thiện hạ tầng chuyển đổi số, đào tạo giáo viên và huy động nguồn lực xã hội hóa, qua đó nâng cao hiệu quả chuyển đổi số tại các trường vùng cao.

Khi công nghệ giúp giáo viên có thêm công cụ, học sinh có thêm cơ hội trải nghiệm, khám phá và chủ động tiếp cận tri thức, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng cơ hội học tập cho mỗi học sinh.

PHƯƠNG THUẬN