Kết nối chuyên gia quốc tế đưa Sâm Ngọc Linh vươn tầm thế giới

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu; TS. Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu, Bộ Y tế; ThS. Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ đồng chủ trì hội thảo. Đặc biệt, hội thảo quy tụ hơn 200 đại biểu trong nước và quốc tế là các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực dược liệu.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhấn mạnh, đây là hoạt động trọng tâm trong chuỗi sự kiện Lễ hội Sâm Ngọc Linh và dược liệu quốc tế Đà Nẵng năm 2026, có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối tri thức, thúc đẩy hợp tác quốc tế và định hướng phát triển ngành dược liệu theo hướng hiện đại, bền vững.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, sau khi mở rộng địa giới hành chính, Đà Nẵng có diện tích hơn 11.800 km², dân số trên 3 triệu người, sở hữu hệ sinh thái đa dạng từ biển, đồng bằng đến miền núi. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các loại cây dược liệu quý, đặc biệt là Sâm Ngọc Linh – loài đặc hữu được xem là “Quốc bảo Việt Nam”, có giá trị dược học và kinh tế cao.

Sâm Ngọc Linh phân bố chủ yếu tại vùng núi Ngọc Linh, ở độ cao từ 1.500 đến 2.100 m. Với điều kiện sinh thái đặc thù, loài sâm này được đánh giá có nhiều lợi ích nổi bật đối với sức khỏe con người. Các nghiên cứu khoa học đã xác định 87 hợp chất saponin trong các bộ phận của cây sâm, trong đó có nhiều hợp chất đặc hữu tạo nên giá trị khác biệt của Sâm Ngọc Linh.

Bên cạnh đó, thành phố hiện có trên 800 loài dược liệu phân bố chủ yếu tại khu vực miền núi, là nguồn tài nguyên sinh học quý giá, góp phần phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.

Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết, những năm qua, công tác bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh, dược liệu trên địa bàn luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của Chính phủ. Nổi bật là Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 và Đề án phát triển, hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu với Sâm Ngọc Linh là cây chủ lực. Trên cơ sở đó, thành phố đã ban hành nhiều chương trình, đề án và cơ chế, chính sách nhằm bảo tồn, phát triển vùng trồng, thúc đẩy sản xuất Sâm Ngọc Linh và các loại dược liệu có tiềm năng.

Cùng với đó, thành phố tích cực phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia, cấp thành phố, tập trung vào bảo tồn nguồn gen, nhân giống, chế biến, phát triển sản phẩm và bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, việc phát triển Sâm Ngọc Linh và dược liệu vẫn còn nhiều khó khăn như quy mô sản xuất chưa tương xứng với tiềm năng, chuỗi liên kết còn hạn chế, công nghệ chế biến sâu chưa phát triển mạnh, công tác bảo vệ tài nguyên dược liệu còn đối mặt với nhiều thách thức.

Phó Chủ tịch UBND thành phố kỳ vọng các ý kiến trao đổi sẽ góp phần làm rõ tiềm năng, thách thức và đề xuất các giải pháp phát triển ngành dược liệu theo hướng bền vững.

Theo đó, thành phố mong muốn các đại biểu tập trung thảo luận, đánh giá toàn diện thực trạng, tiềm năng, cơ chế chính sách và các kết quả nghiên cứu về Sâm Ngọc Linh, dược liệu; chia sẻ kinh nghiệm phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và mở rộng xuất khẩu; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp gắn với hợp tác quốc tế để hình thành chuỗi giá trị từ nghiên cứu, sản xuất đến thương mại hóa; đồng thời tăng cường xúc tiến đầu tư, chuyển giao công nghệ và mở rộng thị trường, phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế dược liệu của thành phố.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu bày tỏ mong muốn tiếp nhận nhiều ý kiến tham luận có giá trị thực tiễn từ các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai hiệu quả các chương trình phát triển Sâm Ngọc Linh, từng bước đưa sản phẩm quốc gia trở thành thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về thực trạng, tiềm năng và những thách thức trong bảo tồn nguồn gen, phát triển vùng nguyên liệu, ứng dụng công nghệ sinh học, tiêu chuẩn hóa chất lượng, chế biến sâu, thương mại hóa và mở rộng thị trường đối với Sâm Ngọc Linh. Cùng với đó, các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng chuỗi giá trị ngành sâm, phát triển thương hiệu quốc gia và thúc đẩy xuất khẩu.

Đặc biệt, hội thảo có sự tham gia của các đại biểu quốc tế đến từ các quốc gia có ngành công nghiệp nhân sâm phát triển như Hàn Quốc và Trung Quốc. Những kinh nghiệm về phát triển vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn chất lượng, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và xây dựng thương hiệu được kỳ vọng sẽ góp phần định hướng phát triển Sâm Ngọc Linh của Việt Nam theo hướng hội nhập quốc tế.

Trong khuôn khổ chương trình, diễn ra lễ trao các Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa Hội Sâm Ngọc Linh Quảng Nam (thành phố Đà Nẵng) và Hiệp hội Sâm Geumsan (Hàn Quốc) về phát triển sâm và dược liệu. Việc ký kết các biên bản ghi nhớ có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường quan hệ hợp tác giữa các tổ chức, doanh nghiệp; thúc đẩy kết nối đầu tư, thương mại, chuyển giao công nghệ và mở rộng thị trường, góp phần nâng cao giá trị Sâm Ngọc Linh và các sản phẩm dược liệu.

Bên cạnh đó, chương trình còn tổ chức không gian trưng bày các kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ và các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh, dược liệu; giới thiệu các giải pháp ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và chỉ dẫn địa lý trong quản lý, phát triển sản phẩm, hướng đến xây dựng chuỗi giá trị bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dược liệu.

Thông qua hội thảo, thành phố Đà Nẵng kỳ vọng tiếp tục hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ xây dựng cơ chế, chính sách phát triển Sâm Ngọc Linh; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp; mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư, từng bước đưa Sâm Ngọc Linh trở thành thương hiệu dược liệu có năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, góp phần xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghiệp dược liệu của cả nước.

MAI QUANG