Khung kiến trúc số Đà Nẵng - Nền tảng chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Vừa qua, UBND thành phố ban hành Quyết định số 3291/QĐ-UBND về Khung kiến trúc số thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2025–2030, tầm nhìn đến năm 2035. Đây được xem là bản thiết kế tổng thể, định hướng hoạt động chuyển đổi số của thành phố trong thời gian tới.

Thống nhất kiến trúc số sau sáp nhập

Khung Kiến trúc số thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn 2035 thay thế cho các Khung kiến trúc Chính quyền điện tử đã ban hành. Trước thời điểm sáp nhập, Đà Nẵng (cũ) và Quảng Nam (cũ) vận hành trên những nền tảng kiến trúc khác nhau: Đà Nẵng triển khai Kiến trúc Chính quyền điện tử phiên bản 2.0, trong khi Quảng Nam sử dụng phiên bản 3.0. Việc ban hành Khung kiến trúc số mới nhằm thay thế các kiến trúc cũ, tạo lập một bản quy hoạch thống nhất cho toàn bộ hệ thống sau hợp nhất.

Điều này phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo định hướng phát triển thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đặc biệt là phát triển đô thị thông minh của thành phố đến năm 2030; phù hợp với định hướng chuyển đổi số của quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 và phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số.

Khung kiến trúc số thành phố Đà Nẵng là cơ sở đưa ra các quyết định đầu tư, thực thi các nhiệm vụ, giải pháp nhằm triển khai chuyển đổi số kịp thời, chính xác, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước của thành phố; tăng cường công khai, minh bạch thông tin, cung cấp dịch vụ công tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời là cơ sở, nền tảng để thực hiện quá trình chuyển đổi số toàn diện, hướng đến phát triển Chính quyền số, Kinh tế số và Xã hội số.

Mục đích nhằm cập nhật bản quy hoạch tổng thể, bức tranh toàn cảnh về triển khai ứng dụng CNTT, chuyển đổi số của thành phố. Tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, dùng chung các tài nguyên công nghệ thông tin (CNTT) trong mỗi cơ quan nhà nước và giữa cơ quan nhà nước với các cơ quan, tổ chức khác trên phạm vi toàn quốc; hướng tới tiết kiệm chi phí, thời gian trong hoạt động nội bộ của cơ quan nhà nước, cung cấp hiệu quả các dịch vụ tích hợp cho người dân và doanh nghiệp, coi người dân và doanh nghiệp là trung tâm.

Dữ liệu và AI giữ vai trò cốt lõi

Khung kiến trúc số thành phố tuân thủ 7 nguyên tắc cơ bản được nêu trong Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, cụ thể: Quản trị dựa trên kết quả; Lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực; Vận hành thông minh và tự động hóa trên cơ sở ưu tiên ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI First); Phân cấp, phân quyền mạnh mẽ trên nền tảng số; Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất; Bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng là yêu cầu tiên quyết, xuyên suốt; Thúc đẩy phát triển dữ liệu mở, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và đổi mới sáng tạo.

Trong đó, điểm đột phá nổi bật là việc xác lập nguyên tắc “vận hành thông minh và tự động hóa trên cơ sở ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI First)”. Theo định hướng này, AI không còn là công cụ hỗ trợ, mà là thành phần cốt lõi của các quy trình nghiệp vụ giúp xóa bỏ các quy trình thủ công, đẩy mạnh tự động hóa tối đa nhằm giải phóng sức lao động cho cán bộ, công chức, viên chức, tạo điều kiện tập trung vào các nhiệm vụ mang tính phân tích, sáng tạo, tương tác phức tạp và hoạch định chính sách, thay cho các công việc sự vụ, hành chính thuần túy.

Xác định dữ liệu là tài sản chiến lược, giữ vị trí trung tâm trong mọi quy trình nghiệp vụ và là nền tảng cho mọi quyết sách. Thành phố thực hiện nguyên tắc “khai báo một lần, sử dụng nhiều lần”, yêu cầu dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống” và được chia sẻ, dùng chung thay vì phân tán, cát cứ, phân mảnh. Trong tương lai, người dân Đà Nẵng sẽ tiếp cận các dịch vụ công “phi tiếp xúc”, không phải nộp lại những giấy tờ đã được số hóa và lưu trữ trong kho dữ liệu chung của thành phố.

Một điểm nhấn đáng chú ý là sự quan tâm dành cho cấp xã. Đà Nẵng xác định ưu tiên hạ tầng ICT cấp xã, tập trung cải tạo mạng LAN và trang thiết bị cho các trụ sở mới sau sáp nhập. Đối với các khu vực khó khăn, vùng núi cao, thành phố nghiên cứu thí điểm sử dụng Internet vệ tinh tầm thấp và mạng truyền dẫn vô tuyến diện rộng LoRa nhằm bảo đảm mọi công dân, dù ở trung tâm hay vùng sâu, vùng xa, đều được tiếp cận dịch vụ số một cách bình đẳng. Mô hình Đại lý dịch vụ công và Tổ công nghệ số cộng đồng sẽ trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền trong việc hỗ trợ người dân, nhất là các nhóm yếu thế.

Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm 35–40% GRDP của thành phố; 100% giao dịch hành chính thuộc diện “phi tiếp xúc”; thành phố trở thành một trong ba trung tâm vi mạch, bán dẫn và AI lớn nhất Việt Nam; trở thành cực tăng trưởng của Việt Nam; lọt Top 50 đô thị thông minh uy tín toàn cầu. Đà Nẵng hướng tới hình thành sàn giao dịch dữ liệu gắn với trung tâm tài chính quốc tế và phát triển kinh tế tầm thấp, như dịch vụ giao hàng bằng thiết bị bay không người lái (UAV). Đến năm 2035, Đà Nẵng phấn đấu xây dựng xã hội số toàn diện, với 95% người dân trong độ tuổi lao động có kỹ năng số cao và sử dụng thường xuyên các dịch vụ chính quyền số. Thành phố sẽ vận hành dựa trên một “bộ não số” - Trung tâm AI - hỗ trợ dự báo và quản trị đô thị thông minh trên mọi lĩnh vực.

Có thể thấy, việc ban hành Khung kiến trúc số thành phố Đà Nẵng không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt của chuyển đổi số, mà còn tạo nền tảng lâu dài cho phát triển Chính quyền số, Kinh tế số và Xã hội số. Với vai trò là kim chỉ nam về mặt chiến lược và kỹ thuật, Khung kiến trúc số định hướng kết nối đồng bộ các hệ thống, khai thác hiệu quả dữ liệu và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công. Trong bối cảnh Đà Nẵng hướng đến xây dựng đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo và cực tăng trưởng của khu vực miền Trung, đây chính là nền móng quan trọng, đồng thời là công cụ quản trị giúp tối ưu nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

QUỐC KHÁNH