Khát vọng phát triển cửa ngõ Tây Bắc - Kỳ 3: Đánh thức tiềm năng du lịch

Không gian du lịch Đà Nẵng đang được mở rộng với những sản phẩm mới ở cửa ngõ Tây Bắc. Trên nền tảng thiên nhiên, văn hóa và lịch sử, vùng đất này từng bước hình thành chuỗi trải nghiệm khác biệt, tạo thêm sức hút cho hành trình khám phá Đà Nẵng.

Có những vùng đất không níu chân du khách bằng sự sôi động, mà bằng nhịp sống chậm rãi và câu chuyện được bồi đắp qua hàng trăm năm lịch sử.

Cửa ngõ Tây Bắc Đà Nẵng hôm nay là một hành trình như thế. Chỉ trong một quãng đường ngắn, du khách có thể xuôi theo dòng Cu Đê xanh biếc giữa núi rừng, khám phá bản làng người Cơ Tu ở xã Hòa Bắc trước đây (nay là phường Hải Vân), dừng chân giữa mây trời Hải Vân Quan, ghé làng nghề nước mắm Nam Ô hơn 400 năm tuổi hay hòa mình vào không gian nghỉ dưỡng đẳng cấp bên vịnh Đà Nẵng.

Những điểm đến tưởng chừng riêng lẻ đang từng bước được kết nối thành chuỗi sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc của vùng đất phía Tây Bắc thành phố.

Khác với trung tâm đô thị hay không gian du lịch biển đã quen thuộc, cửa ngõ Tây Bắc đang mở ra một sắc màu mới cho du lịch Đà Nẵng. Đó là hành trình đưa du khách trở về với thiên nhiên nguyên sơ, trải nghiệm văn hóa bản địa, tìm hiểu những dấu tích lịch sử và cảm nhận nhịp sống bình yên của các làng quê ven sông, ven biển.

Chính sự giao thoa giữa núi, rừng, sông và biển đã tạo nên lợi thế khác biệt, để mỗi điểm đến không tồn tại riêng lẻ mà bổ trợ cho nhau, hình thành một không gian trải nghiệm đa dạng hiếm nơi nào có được.

Trong bức tranh ấy, Cu Đê được ví như "mạch nguồn" kết nối toàn bộ không gian du lịch phía Tây Bắc. Bắt nguồn từ dãy Trường Sơn hùng vĩ, dòng sông hợp lưu giữa vùng thượng nguồn rồi uốn lượn qua những triền núi, làng quê trước khi ôm lấy cửa biển Nam Ô và hòa mình vào Biển Đông. Không chỉ mang vẻ đẹp thanh bình, Cu Đê còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất Đà Nẵng.

Ít ai biết rằng, Cu Đê là một trong những địa danh xuất hiện rất sớm trong sử sách. Suốt hơn nửa thiên niên kỷ, vùng đất này đã chứng kiến nhiều dấu mốc quan trọng trong lịch sử dựng nước và giữ nước.

Dọc hai bên bờ sông vẫn còn lưu giữ những địa danh, di tích và dấu tích xưa như cầu Thủy Tú, cồn Đình, cồn Dâu, hầm Vàng, núi Cấm, giếng vuông Nam Ô hay tháp Chăm Xuân Dương... Những giá trị ấy không chỉ tạo nên chiều sâu văn hóa cho dòng Cu Đê mà còn mở ra dư địa lớn để phát triển các sản phẩm du lịch gắn với lịch sử và di sản.

Ngày nay, thay vì chỉ là dòng sông của những câu chuyện quá khứ, Cu Đê đang từng bước trở thành tuyến du lịch đường thủy đầy tiềm năng của Đà Nẵng.

Theo Đề án phát triển du lịch đường thủy nội địa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố định hướng khai thác tuyến du lịch trên sông Cu Đê kết nối với vịnh Đà Nẵng, Hòn Chảo và bán đảo Sơn Trà.

Đồng thời, phát triển tuyến đường thủy ngược dòng về Hòa Bắc, gắn với các điểm đến sinh thái, nông nghiệp và du lịch cộng đồng. Đây được xem là hướng đi mới nhằm khai thác lợi thế cảnh quan thiên nhiên còn nguyên sơ của khu vực phía Tây thành phố.

Theo dòng Cu Đê ngược lên thượng nguồn, cảnh sắc cũng dần đổi khác. Những triền núi phủ màu xanh, bãi bồi ven sông, chiếc vó lưới của người dân địa phương và những cánh đồng yên bình tạo nên khung cảnh mộc mạc hiếm thấy giữa một đô thị đang phát triển mạnh mẽ.

Mỗi mùa trong năm, dòng sông lại mang một vẻ đẹp riêng. Mùa xuân rộn ràng với lễ hội đua thuyền truyền thống; mùa hè trở thành điểm hẹn của những hành trình khám phá thiên nhiên; còn những ngày cuối năm, mặt nước phẳng lặng như tấm gương phản chiếu màu xanh của núi rừng Hải Vân - Bạch Mã.

Điểm dừng chân đầu tiên của hành trình là Hòa Bắc - nơi vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn vẻ đẹp của một vùng quê miền núi. Từ nhà rường truyền thống ở Phò Nam, Khe Trí đến nhà Gươl của đồng bào Cơ Tu ở Tà Lang, mỗi điểm đến đều mang đến cho du khách những trải nghiệm rất khác.

Không chỉ ngắm cảnh, du khách có thể cùng người dân bản địa tìm hiểu phong tục, thưởng thức ẩm thực truyền thống, tham gia các hoạt động sinh hoạt cộng đồng hay đơn giản là dành một buổi chiều lắng nghe tiếng suối, tiếng chim giữa núi rừng yên bình.

Điều tạo nên sức hấp dẫn của Hòa Bắc không nằm ở những công trình đồ sộ mà ở cảm giác được hòa mình vào thiên nhiên và văn hóa bản địa. Đây cũng là hướng phát triển mà Đà Nẵng đang theo đuổi khi đưa du lịch cộng đồng trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng của khu vực phía Tây thành phố, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm thay vì chỉ tập trung vào du lịch nghỉ dưỡng hay du lịch biển.

Không xa dòng Cu Đê là Sun World Bà Nà Hills - khu du lịch đã trở thành thương hiệu của Đà Nẵng trên bản đồ du lịch quốc tế. Một bên là không gian nghỉ dưỡng, vui chơi hiện đại giữa đỉnh núi Chúa, một bên là dòng sông hiền hòa cùng bản làng Cơ Tu còn lưu giữ nhiều giá trị truyền thống.

Sự tương phản ấy lại tạo nên nét độc đáo cho cửa ngõ Tây Bắc, nơi du khách có thể trải nghiệm nhiều sắc thái du lịch chỉ trong một hành trình ngắn. Chính sự kết nối giữa Bà Nà với Cu Đê, Hòa Bắc và các điểm đến sinh thái đang mở ra cơ hội hình thành những tour, tuyến mới, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng trải nghiệm cho du khách.

Nếu dòng Cu Đê mở ra hành trình khám phá thiên nhiên thì khi xuôi về phía biển, cửa ngõ Tây Bắc lại dẫn du khách đến với một không gian đậm đặc dấu ấn văn hóa bản địa.

Nơi đây, những làng nghề hàng trăm năm tuổi, các di tích lịch sử, những cánh rừng nguyên sinh và các khu du lịch nghỉ dưỡng hiện đại đang cùng tồn tại, tạo nên bức tranh du lịch đa sắc màu hiếm có.

Giữa nhịp phát triển ấy, làng nghề nước mắm Nam Ô vẫn lưu giữ trọn vẹn hương vị của biển qua hơn bốn thế kỷ. Không chỉ là một trong bảy Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Đà Nẵng, làng nghề hôm nay còn trở thành điểm dừng chân quen thuộc trong nhiều hành trình khám phá thành phố.

Những cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống mở cửa đón khách tham quan, giới thiệu quy trình ủ chượp, chia sẻ câu chuyện gìn giữ nghề của nhiều thế hệ, để từ đó mỗi giọt nước mắm không chỉ mang vị mặn của biển mà còn chứa đựng ký ức của một làng chài lâu đời.

Đến Nam Ô, trải nghiệm không dừng lại ở việc tìm hiểu một làng nghề. Những món ăn dân dã như gỏi cá, mứt biển hay các loại hải sản theo mùa đã trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá vùng biển phía Tây Bắc.

Đó cũng là cách người dân địa phương kể câu chuyện về quê hương mình thông qua ẩm thực, mộc mạc nhưng đủ sức níu chân du khách.

Rời làng biển, hành trình tiếp tục đưa du khách đến Hải Vân Quan - di tích quốc gia đặc biệt được mệnh danh là "Thiên hạ đệ nhất hùng quan". Sau khi được trùng tu và mở cửa đón khách, công trình không chỉ phát huy giá trị lịch sử mà còn trở thành điểm ngắm cảnh ấn tượng bậc nhất miền Trung.

Từ độ cao gần 500 m so với mực nước biển, trước mắt du khách là bức tranh kỳ vĩ với một bên là núi non trùng điệp, một bên là vịnh Đà Nẵng xanh ngắt, bán đảo Sơn Trà và thành phố trải dài theo bờ biển. Chính sự giao hòa giữa thiên nhiên và lịch sử đã tạo nên sức hút rất riêng cho điểm đến này.

Không xa Hải Vân Quan là rừng Trung Sơn - khoảng xanh quý giá còn được người dân gìn giữ gần như nguyên vẹn qua nhiều thế kỷ. Giữa những khu đô thị mới và các khu công nghiệp đang phát triển, khu rừng vẫn lặng lẽ tồn tại như một "lá phổi xanh", lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa của cộng đồng cư dân địa phương.

Với người dân nơi đây, mỗi gốc cây, mỗi lối mòn không chỉ là một phần của thiên nhiên mà còn là ký ức về những năm tháng đấu tranh cách mạng, về tinh thần đoàn kết và ý thức gìn giữ di sản của bao thế hệ.

Sự hấp dẫn của cửa ngõ Tây Bắc không chỉ đến từ những giá trị truyền thống. Cùng với việc bảo tồn các giá trị di sản, di tích, khu vực này đang hình thành nhiều sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng và giải trí chất lượng cao.

Da Nang Mikazuki Japanese Resorts & Spa với không gian văn hóa Nhật Bản đặc trưng đã trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều du khách trong và ngoài nước, góp phần đa dạng hóa hệ thống sản phẩm du lịch của thành phố.

Đặc biệt, Làng Vân đang được kỳ vọng trở thành điểm nhấn mới trên bản đồ du lịch Đà Nẵng. Không gian thiên nhiên nguyên sơ dưới chân đèo Hải Vân, kết hợp với định hướng phát triển khu phức hợp du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng quy mô lớn. Đồng thời với gìn giữ, bảo tồn di tích trạm Nam Chơn và đồn Chơn Sảng – hệ thống công trình phòng thủ ven biển thời nhà Nguyễn sẽ hứa hẹn bổ sung thêm một sản phẩm khác biệt cho du lịch thành phố.

Khi dự án hoàn thành, cùng với tuyến du lịch đường sông Cu Đê, Hải Vân Quan, Nam Ô, Hòa Bắc và Bà Nà, Làng Vân sẽ góp phần hoàn thiện chuỗi trải nghiệm liên hoàn từ núi xuống biển, điều mà không nhiều địa phương có thể sở hữu.

Có thể thấy, lợi thế lớn nhất của cửa ngõ Tây Bắc không nằm ở từng điểm đến riêng lẻ mà ở khả năng kết nối nhiều loại hình du lịch trên cùng một không gian. Chỉ trong một hành trình, du khách có thể trải nghiệm du lịch đường sông, khám phá văn hóa cộng đồng, tìm hiểu làng nghề truyền thống, chinh phục di tích lịch sử, nghỉ dưỡng giữa thiên nhiên và thưởng thức ẩm thực đặc sắc của vùng biển.

Chính sự đa dạng ấy đang tạo nên sức hấp dẫn riêng, góp phần mở rộng không gian du lịch của Đà Nẵng bên cạnh những sản phẩm đã làm nên thương hiệu của "thành phố đáng sống" trên bản đồ du lịch Việt Nam.

HOÀNG PHAN - HỒNG QUÂN - THANH HẢI