Hoạt động thôn, tổ dân phố bây giờ

Phát huy sức dân từ cơ sở

Tại phường Hương Trà, vai trò của tổ dân phố trong vận động, kết nối người dân được thể hiện qua những mô hình thiết thực, gần gũi với đời sống. Ở Tổ dân phố Hồng Lư, mô hình “Ngôi nhà xanh” không chỉ là nơi tập kết, phân loại rác tái chế mà còn trở thành điểm kết nối sự chung tay vì cộng đồng.

Đều đặn mỗi cuối tháng, các chị em phụ nữ Tổ dân phố Hồng Lư lại thu gom vỏ lon, chai nhựa, giấy vụn… mang đến “Ngôi nhà xanh”. Sau khi được phân loại, những vật liệu tưởng như không còn giá trị được bán để tạo nguồn kinh phí hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, từ đó lan tỏa sự sẻ chia trong tổ dân phố.

Bà Lê Thị Thùy, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ Tổ dân phố Hồng Lư cho biết, mô hình “Ngôi nhà xanh” được duy trì thường xuyên, nhất là vào các dịp lễ, Tết. Trung bình mỗi tháng, mô hình mang lại nguồn thu khoảng 300.000 - 400.000 đồng, được sử dụng để hỗ trợ hội viên có hoàn cảnh khó khăn và tiếp sức cho học sinh nghèo đến trường.

“Từ những việc làm giản dị, việc thu gom, phân loại rác tái chế vừa góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường, vừa tạo thêm nguồn lực để sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn trong tổ dân phố.” bà Thuỳ chia sẻ.

Điều đáng nói ở Tổ dân phố Hồng Lư không chỉ là số tiền thu được, mà là từ một việc làm nhỏ, người dân cùng hình thành thói quen và trách nhiệm với cộng đồng.

Mỗi chai nhựa, vỏ lon hay giấy vụn được thu gom vừa góp phần giảm rác thải, vừa tạo thêm nguồn lực hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn. Khi người dân tích cực tham gia, bảo vệ môi trường dần trở thành nề nếp, tinh thần sẻ chia cũng được lan tỏa trong cộng đồng.

Tại thôn Bích Tân, xã Tam Xuân, mô hình “Đường cờ kiểu mẫu”, gắn với tuyến đường điểm “Sáng - xanh - sạch - đẹp” được triển khai trên tuyến đường dài khoảng 630m, từ đường sắt đến Nhà văn hóa thôn Bích Tân, với 144 vị trí treo Quốc kỳ, gồm 64 vị trí tại các hộ dân và 80 vị trí tại các khoảng trống dọc 2 bên đường ô tô.

Việc triển khai tuyến đường có sự phối hợp của Chi ủy, Trưởng thôn, Ban Công tác Mặt trận thôn và các đoàn thể trong khảo sát, tuyên truyền, vận động; người dân trực tiếp tham gia dọn vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan, sắp xếp và giữ gìn hệ thống cờ.

Theo đại diện Ban công tác Mặt trận thôn, một tuyến đường đẹp chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân cùng giữ gìn vẻ đẹp ấy mỗi ngày. Thôn Bích Tân không dừng ở việc hoàn thành mô hình, mà hướng đến duy trì vệ sinh, chăm sóc cảnh quan, bảo quản cờ, không tập kết rác, vật liệu gây mất mỹ quan.

Từ một “Ngôi nhà xanh” đến một tuyến đường cờ, điểm chung không nằm ở quy mô hay hình thức của mô hình, mà ở việc người dân trực tiếp góp sức, cùng làm, cùng giữ và cùng hưởng lợi từ chính không gian sống của mình. Đó là tinh thần đoàn kết được khơi dậy từ sự vào cuộc vận động tích cực của thôn, tổ dân phố, để tinh thần tự quản không dừng ở phong trào mà trở thành một phần của đời sống cộng đồng.

Địa bàn rộng hơn, càng phải sát từng hộ dân

Từ những việc làm cụ thể, vai trò của thôn được thể hiện rõ qua việc nắm tình hình, kết nối người dân, truyền đạt chủ trương và tạo đồng thuận ngay từ cơ sở.

Thôn Phú Yên, xã Chiên Đàn hiện có 734 hộ, hơn 2.300 nhân khẩu, diện tích 378,2ha. Với quy mô địa bàn như vậy, sau sắp xếp, yêu cầu đặt ra đối với người làm Trưởng thôn càng cao, không chỉ nắm tình hình chung mà phải nhanh chóng hiểu địa bàn, sát dân và kịp thời xử lý, phản ánh những vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Trưởng thôn Phú Yên Hồ Thị Phương Thảo cho biết, công việc ở thôn đòi hỏi người phụ trách phải nhanh chóng nắm bắt tình hình địa bàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao; là cầu nối giữa chính quyền và người dân, vừa nắm bắt tâm tư, nguyện vọng để phản ánh đến cấp có thẩm quyền, vừa kịp thời truyền đạt chủ trương, chính sách đến người dân.

Thực tế ở thôn Phú Yên cho thấy, khi địa bàn rộng hơn, công tác cơ sở càng không thể dừng ở những thông báo chung chung hay những cuộc họp định kỳ. Thông tin phải đến đúng người, đúng lúc; những vấn đề nảy sinh phải được nắm bắt từ sớm; những chủ trương liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân phải được giải thích đầy đủ để tạo sự đồng thuận.

Câu chuyện vận động người dân hiến đất mở rộng đường tại thôn Phú Yên là một ví dụ rõ nét.

"Trong tháng 8, tuyến đường ĐH3-ĐH6 dọc kênh N6 được triển khai xây dựng. Để tạo đồng thuận trong quá trình thực hiện, tôi đã cùng Ban Công tác Mặt trận và các hội, đoàn thể trực tiếp đến những hộ dân bị ảnh hưởng, giải thích chủ trương mở rộng đường và lợi ích của việc mở rộng tuyến giao thông. Khi chủ trương được giải thích rõ, người dân đã đồng thuận và tự nguyện hiến đất để phục vụ công trình." Trưởng thôn Hồ Thị Phương Thảo chia sẻ. 

Cũng tại thôn Phú Yên, người dân tích cực tham gia vệ sinh môi trường. Hoạt động này cho thấy vai trò của thôn trong truyền đạt thông tin, kết nối, vận động và phát huy sự tham gia của người dân.

Sau sắp xếp, địa bàn rộng, dân cư đông hơn, yêu cầu đặt ra với thôn, tổ dân phố cũng cao hơn. Cốt lõi vẫn là sự gần gũi, lắng nghe và kết nối để người dân cùng tham gia vào những công việc của địa phương.

Từ một tuyến đường được chung tay giữ gìn, một mô hình góp phần sẻ chia với người khó khăn đến sự đồng thuận trong hiến đất mở đường, mỗi việc làm đều bắt đầu từ sự gần dân và trách nhiệm với cộng đồng. Địa bàn có thể rộng hơn, nhưng khoảng cách với người dân nhất định không được xa hơn.

Không riêng gì những phần việc các thôn, tổ dân phố kể trên mà tại địa bàn các xã, phường, sau khi thực hiện sáp nhập, cán bộ thôn, tổ dân phố có trình độ chuyên môn cao, một số người có trình độ thạc sĩ, đại học, tinh thần trách nhiệm với công việc, được nhân dân tín nhiệm. Nhiều cán bộ ở cơ sở cũng rất thành thạo công nghệ thông tin để áp dụng vào công việc như tạo infographic để chuyển tải chủ trương, chính sách đến nhân dân, thành lập kênh Fanpage, nhóm zalo để kết nối cộng đồng dân cư thuộc địa bàn và kịp thời thông tin những vấn đề quan trọng tới nhân dân.

Đối với địa bàn vùng núi cao, những ngày trước năm học, vai trò của trưởng thôn được thể hiện rõ qua việc tham gia vận động phụ huynh đưa con em ra lớp đúng thời gian. Nhiều thôn, bản xa xôi cách trở, sóng di động liên lạc chập chờn, đỏi hỏi cán bộ thôn phải lặn lội vào tận nóc nhà để vận động nhân dân. 

Tại địa bàn các xã thuộc vùng núi cao Nam Trà My, cán bộ thôn phát huy vai trò rất lớn trong việc vận động đồng bào đoàn kết phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững. Họ đến làng làng, vô từng nhà, nói với từng người phải biết tranh thủ sự quan tâm đầu tư, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước để loại bỏ nghèo đói, vươn lên khá giả...

Cán bộ thôn, tổ dân phố bây giờ không còn là những người "ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng" như cách ví von trước đây mà họ chính là cánh tay nối dài của chính quyền ở cơ sở, giữ cầu nối quan trọng trong việc vận động, tập hợp nhân dân các khu dân cư, tổ đoàn kết chung sức, đồng lòng dựng xây quê hương phát triển.

PHƯƠNG THUẬN