Sau sáp nhập, cấu trúc không gian đô thị của thành phố Đà Nẵng chuyển từ mô hình “đơn cực – hướng biển” sang mô hình “đa cực – liên kết vùng”, tuy nhiên lõi đô thị cũ vẫn giữ vai trò trung tâm chi phối toàn bộ hệ thống.

Tổ chức chính quyền địa phương hai cấp (không còn cấp quận, huyện, thị xã) đã làm thay đổi phương thức quản lý phát triển đô thị – nông thôn trên toàn địa bàn thành phố Đà Nẵng.

Đô thị hóa đã và đang đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập thông qua việc mở rộng không gian sản xuất – dịch vụ, gia tăng giá trị đất đai và thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp, du lịch, logistics và công nghệ cao.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính phường/xã sau sáp nhập đã làm thay đổi căn bản cấu trúc không gian của thành phố Đà Nẵng theo hướng mở rộng quy mô quản lý và tái định hình mạng lưới trung tâm.

Quá trình đô thị hóa của thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập mang đặc trưng đa trung tâm, phân hóa theo không gian và không đồng đều giữa các khu vực, phản ánh sự khác biệt rõ rệt về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và động lực kinh tế.

Quá trình đô thị hóa của thành phố Đà Nẵng thể hiện rõ sự khác biệt về đặc điểm và mức độ đô thị hóa giữa hai khu vực trước sáp nhập, cụ thể:

Sau khi thực hiện hợp nhất tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 (năm 2025), thành phố Đà Nẵng mới là một trong sáu thành phố trực thuộc Trung ương, có mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp thành phố và cấp xã/phường), thay thế mô hình ba cấp (tỉnh - huyện - xã) trước đây.

Thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập nằm trong khu vực tâm bão của miền Trung, trung bình mỗi năm có 2–3 cơn bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp. Bão lớn thường xuất hiện vào các tháng 9–11 với đặc điểm gió mạnh, sóng lớn và mưa cực đoan.

Theo kiểm kê đất đai năm 2024, thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên 1.187.034,10 ha; trong đó 98,70% đã đưa vào sử dụng. Đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng chủ đạo với 85,64%, đất phi nông nghiệp chiếm 13,06%, đất chưa sử dụng còn 1,30%.

Sau sáp nhập, thành phố Đà Nẵng mới sở hữu hệ sinh thái tự nhiên và đa dạng sinh học rất cao, bao gồm đầy đủ các hệ sinh thái rừng, đất ngập nước, biển - đảo và đô thị.

Môi trường không khí: Theo các báo cáo hiện trạng môi trường, chất lượng không khí của thành phố Đà Nẵng nhìn chung ở mức tương đối tốt.

Thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập có diện tích tự nhiên 11.859,59 km² (trong đó đặc khu Hoàng Sa 305 km²).

Về địa chất, thành phố Đà Nẵng được bao phủ bằng 15 hệ tầng đá biến chất và trầm tích gắn kết cùng 13 phức hệ đá magma, phủ trên chúng là các sản phẩm trầm tích bở rời hệ Đệ Tứ có vai trò làm thổ nhưỡng, chủ yếu là các sản phẩm phong hóa từ đá gốc (edQ), khoảng 1/3 diện tích là phủ các đá trầm tích bở rời nguồn sông, hồ, biển, hỗn hợp.

Địa hình Đà Nẵng tương đối đa dạng, nghiêng từ Tây sang Đông và có đầy đủ các dạng: đồi núi, bán sơn địa và đồng bằng ven biển, được phân ra 3 vùng chính: vùng đồng bằng ven biển, vùng gò đồi trung du, khu vực miền núi phía Tây.

Thành phố Đà Nẵng có hai hệ thống sông lớn là Vu Gia – Thu Bồn (diện tích lưu vực khoảng 10.350 km², thuộc nhóm 10 lưu vực lớn nhất cả nước) và sông Tam Kỳ (khoảng 735–1.040 km²). Các sông đều bắt nguồn từ sườn Đông dãy Trường Sơn, chảy theo hướng Tây – Đông và đổ ra biển Đông qua các cửa Hàn, Đại, An Hòa. Ngoài ra còn có sông Trường Giang dài khoảng 47 km chạy dọc ven biển theo hướng Bắc – Nam, kết nối hai hệ thống sông chính.

Đà Nẵng thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ cao và ít biến động, có hai mùa rõ rệt: mùa khô từ tháng 1–9 và mùa mưa từ tháng 10–12. Nhiệt độ trung bình năm khoảng 24–25°C; cao nhất vào tháng 6–8 (28–31,4°C), thấp nhất vào tháng 12–2 (18–23°C), đôi khi xuất hiện rét đậm nhưng không kéo dài. Những năm gần đây, nhiệt độ trung bình có xu hướng tăng do tác động của biến đổi khí hậu.

Theo nguồn gốc phát sinh, phần lục địa của Đà Nẵng bao gồm 3 loại đất: Đất vùng núi và gò đồi; Đất vùng đồng bằng; Nhóm đất cồn cát ven biển. Nguồn khoáng sản của thành phố có đá cẩm thạch ở Non Nước - Ngũ Hành Sơn, cát thạch anh ở Hòa Khánh, cát thủy tinh ở Nam Ô, than bùn ở Bàu Tràm, Bàu Sấu, Hòa Tiến, nhóm vật liệu xây dựng ở Hòa Mỹ và Hòa Tiến.