Logistics mở đường để Đà Nẵng bứt phá

Tạo lực từ hạ tầng logistics

Trong xu thế tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, logistics ngày càng được xem là "mạch máu" của nền kinh tế, quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia, mỗi địa phương.

Nếu trước đây lợi thế phát triển được đo bằng tài nguyên hay nguồn lao động thì nay tốc độ lưu chuyển hàng hóa, khả năng kết nối đa phương thức và chất lượng hạ tầng logistics mới là những yếu tố tạo nên sức hút của một trung tâm kinh tế.

Chính vì vậy, việc Bộ Công Thương quyết định lấy ngày 6-5 hằng năm là Ngày Logistics Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh ngành dịch vụ logistics mà còn khẳng định quyết tâm phát triển lĩnh vực này trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hướng tới logistics xanh, logistics số và hội nhập quốc tế.

Trong bức tranh phát triển ấy, Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá. Sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố không chỉ sở hữu vị trí trung tâm của miền Trung mà còn hội tụ hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế, khu kinh tế, các khu công nghiệp cùng mạng lưới giao thông liên vùng ngày càng hoàn thiện.

Đặc biệt, hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù của Trung ương như Khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế cùng chiến lược thu hút đầu tư quy mô lớn đang tạo nền tảng để Đà Nẵng chuyển mình từ một trung tâm dịch vụ, du lịch thành đầu mối logistics của khu vực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu.

Lợi thế lớn nhất của Đà Nẵng không chỉ nằm ở vị trí địa lý mà còn ở khả năng kết nối. Thành phố nằm trên trục giao thông Bắc - Nam, là cửa ngõ ra Biển Đông của Hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối các nước tiểu vùng sông Mê Kông với các tuyến hàng hải quốc tế.

Sau hợp nhất, không gian phát triển được mở rộng về phía nam, kết nối trực tiếp với Khu kinh tế mở Chu Lai, các khu công nghiệp, khu sản xuất và hệ thống sân bay, cảng biển của Quảng Nam trước đây.

Điều này giúp Đà Nẵng không chỉ là điểm trung chuyển của riêng thành phố mà trở thành trung tâm kết nối hàng hóa của cả vùng duyên hải miền Trung.

Tuy nhiên, lợi thế địa lý chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành lợi thế hạ tầng. Đây cũng là lý do Đà Nẵng kiên trì đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông kết nối, phát triển vận tải đa phương thức và từng bước hoàn thiện mạng lưới logistics hiện đại. Trong chiến lược dài hạn, Dự án đầu tư xây dựng tổng thể Bến cảng container Liên Chiểu được xem là mắt xích quan trọng nhất.

Với tổng vốn đầu tư gần 2 tỷ USD, Bến cảng container Liên Chiểu được quy hoạch gồm 8 bến container, tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2.750 m, có khả năng tiếp nhận tàu container đến 18.000 TEU, công suất thiết kế khoảng 5,7 triệu TEU mỗi năm, tương đương khoảng 74 triệu tấn hàng hóa.

Sau ba năm vận hành giai đoạn một, sản lượng hàng hóa dự kiến đạt khoảng 4 triệu TEU/năm. Đây không chỉ là cảng container lớn nhất khu vực miền Trung mà còn được định hướng trở thành cảng cửa ngõ quốc tế, giữ vai trò điểm kết nối cuối cùng của Hành lang kinh tế Đông - Tây ra Biển Đông.

Điều làm nên khác biệt của cảng Liên Chiểu không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở tư duy phát triển. Theo quy hoạch, cảng sẽ được xây dựng theo mô hình "cảng xanh - cảng thông minh", ứng dụng công nghệ bốc xếp hiện đại, mức độ tự động hóa cao, kết nối trực tiếp với hệ thống đường sắt quốc gia, hình thành chuỗi vận tải đa phương thức gồm cảng biển, bến sà lan, kho bãi, trung tâm điều hành, kiểm hóa và dịch vụ logistics.

Đây cũng là định hướng mà Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu trong quá trình triển khai dự án nhằm bảo vệ hệ sinh thái vịnh Liên Chiểu, tiếp nhận công nghệ quản lý hiện đại và nâng cao năng lực cạnh tranh của cảng theo các chuẩn mực quốc tế.

Các nhà đầu tư quốc tế cũng đánh giá rất cao tiềm năng của dự án. Theo Tổng Giám đốc toàn cầu Tập đoàn A.P. Moller Maersk, ông Vincent Clerc, mục tiêu của dự án không chỉ là xây dựng một bến cảng đơn thuần mà là hình thành một hệ sinh thái logistics xanh và hiện đại, kết nối hiệu quả khu vực miền Trung với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính nhận định này cho thấy Liên Chiểu không còn được nhìn nhận như một công trình hạ tầng đơn lẻ mà là điểm khởi đầu của một hệ sinh thái logistics mang tầm quốc tế, tạo động lực để Đà Nẵng thu hút các dòng đầu tư mới vào công nghiệp, dịch vụ và thương mại quốc tế.

Kiến tạo cực tăng trưởng mới

Nếu Cảng Liên Chiểu được ví như "cửa ngõ" đưa hàng hóa của miền Trung vươn ra thế giới thì để cánh cửa ấy phát huy tối đa hiệu quả, điều Đà Nẵng hướng đến không chỉ là xây dựng một cảng biển hiện đại mà là kiến tạo một hệ sinh thái logistics đồng bộ.

Đây cũng là định hướng được Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng nhiều lần nhấn mạnh khi khẳng định dự án cảng Liên Chiểu sẽ là đòn bẩy để hoàn thiện chuỗi liên kết gồm cảng biển - khu công nghiệp - khu kinh tế - khu thương mại tự do - logistics - hàng không.

Chuỗi liên kết này không chỉ giúp giảm chi phí vận tải, mở rộng không gian phát triển đô thị, tách bạch giao thông cảng biển với du lịch mà còn từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ quốc tế của Đà Nẵng.

Điều đó cũng lý giải vì sao cùng với đầu tư hạ tầng cảng biển, Đà Nẵng đồng thời triển khai nhiều cơ chế, chính sách mới để bổ sung các mắt xích còn thiếu trong chuỗi logistics.

Khu thương mại tự do được kỳ vọng sẽ trở thành không gian kết nối hoạt động sản xuất, thương mại, trung chuyển hàng hóa và dịch vụ logistics theo các chuẩn mực quốc tế.

Khi kết nối trực tiếp với Cảng Liên Chiểu, sân bay quốc tế Đà Nẵng và các khu công nghiệp, khu thương mại tự do sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí lưu kho, mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu và thu hút thêm các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Song song đó, Trung tâm tài chính quốc tế được định hướng hình thành tại Đà Nẵng sẽ góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị của nền kinh tế hiện đại. Nếu logistics tạo ra dòng chảy hàng hóa thì trung tâm tài chính sẽ tạo ra dòng vốn, các dịch vụ thanh toán, bảo hiểm, tín dụng và tài chính quốc tế phục vụ hoạt động thương mại xuyên biên giới.

Sự kết hợp giữa dòng hàng và dòng vốn sẽ tạo nên lợi thế cạnh tranh mới, đưa Đà Nẵng không chỉ trở thành nơi trung chuyển hàng hóa nhanh chóng mà còn là nơi cung cấp các dịch vụ giá trị gia tăng cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Một điểm đáng chú ý khác là cùng với hệ thống cảng biển, Đà Nẵng còn sở hữu sân bay quốc tế với khả năng phát triển logistics hàng không. Trong bối cảnh thương mại điện tử, công nghệ cao, bán dẫn, điện tử và các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng lớn phát triển mạnh, logistics hàng không ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Việc kết nối đồng bộ giữa cảng biển, sân bay, đường bộ và đường sắt sẽ hình thành mạng lưới vận tải đa phương thức, tạo lợi thế vượt trội để thu hút các tập đoàn sản xuất, xuất khẩu lựa chọn Đà Nẵng làm điểm trung chuyển và phân phối hàng hóa.

Không chỉ đầu tư hạ tầng, thành phố cũng đặc biệt quan tâm phát triển cộng đồng doanh nghiệp logistics. Việc thành lập Hiệp hội Logistics thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2026-2031 với gần 100 hội viên hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, giao nhận, vận tải, kho bãi và chuỗi cung ứng được kỳ vọng sẽ tạo đầu mối liên kết doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực, mở rộng hợp tác quốc tế và tham gia đóng góp chính sách phát triển ngành logistics.

Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái logistics hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Định hướng đó cũng được thể hiện rõ trong Danh mục dự án thu hút đầu tư giai đoạn 2026-2030 do UBND thành phố ban hành. Bên cạnh các dự án hạ tầng cảng biển, thành phố ưu tiên thu hút đầu tư vào các trung tâm tài chính, khu đô thị, giáo dục, y tế, công nghệ cao và đặc biệt là đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các ngành logistics, dịch vụ cảng biển, vận tải đa phương thức và hàng không.

Việc phát triển đồng thời hạ tầng, nguồn nhân lực và các dịch vụ hỗ trợ cho thấy Đà Nẵng đang hướng đến xây dựng một hệ sinh thái phát triển toàn diện thay vì chỉ tập trung vào từng dự án riêng lẻ.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển, các địa phương có khả năng kết nối nhanh, chi phí logistics hợp lý và hạ tầng đồng bộ sẽ có nhiều cơ hội thu hút đầu tư.

Với những nền tảng đang được hình thành, từ Cảng Liên Chiểu, Khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế đến mạng lưới giao thông đa phương thức, Đà Nẵng đang từng bước hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành trung tâm logistics của miền Trung và khu vực.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm, từ hoàn thiện các tuyến kết nối liên vùng, phát triển logistics xanh, đẩy mạnh chuyển đổi số đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, những quyết sách chiến lược và các dự án động lực đang được triển khai cho thấy mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm logistics hiện đại không còn là định hướng dài hạn mà đang từng bước hiện thực hóa bằng những công trình, cơ chế và chính sách cụ thể.

Khi các mắt xích của hệ sinh thái logistics được kết nối hoàn chỉnh, thành phố sẽ không chỉ là cửa ngõ giao thương của miền Trung mà còn là điểm kết nối quan trọng của Việt Nam với chuỗi giá trị toàn cầu, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế của Đà Nẵng trên bản đồ logistics khu vực.

THỦY THANH - HỒNG QUÂN