Chủ động phòng, chống cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn Châu Phi

Theo kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu nâng cao năng lực quản lý, giám sát, cảnh báo sớm, điều tra dịch tễ, thực hành an toàn sinh học, tiêm phòng, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh. Đồng thời, từng bước xây dựng hệ thống phòng, chống dịch bệnh động vật hiện đại, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần phát triển ngành chăn nuôi theo hướng bền vững.

Thành phố cũng hướng đến việc chủ động giám sát, phát hiện sớm, cảnh báo và ứng phó kịp thời với các ổ dịch cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn Châu Phi; giảm thiểu tác động tiêu cực của dịch bệnh đối với sản xuất chăn nuôi, sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm, môi trường và các hoạt động thương mại.

Đối với bệnh cúm gia cầm, phấn đấu giảm tối thiểu 30% số ổ dịch so với mức trung bình của giai đoạn 2019 – 2025; trên 70% tổng đàn gia cầm thuộc diện tiêm phòng bắt buộc được tiêm phòng vắc xin CGC. Đồng thời phát hiện kịp thời các biến chủng vi rút, xác định tỷ lệ lưu hành và sự phân bố của chúng theo không gian và thời gian.

Đối với bệnh lở mồm long móng, mục tiêu đặt ra là giảm tối thiểu 30% số ổ dịch và số gia súc buộc phải tiêu hủy so với mức trung bình giai đoạn 2021 - 2025; trên 70% tổng đàn gia súc thuộc diện tiêm phòng bắt buộc được tiêm vắc xin; tăng cường giám sát nhằm phát hiện sớm các biến chủng vi rút và đánh giá tình hình lưu hành của mầm bệnh.

Đối với bệnh Dịch tả lợn Châu Phi, thành phố phấn đấu giảm tối thiểu 30% số ổ dịch và số lợn buộc phải tiêu hủy do dịch bệnh so với mức trung bình giai đoạn 2020 - 2025; nâng cao năng lực giám sát, phát hiện kịp thời các biến chủng vi rút và theo dõi diễn biến dịch tễ trên địa bàn.

Để thực hiện các mục tiêu trên, kế hoạch đề ra nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ. Trong đó, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách và các văn bản hướng dẫn liên quan đến công tác phòng, chống dịch bệnh động vật; rà soát, tham mưu sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tổ chức chăn nuôi an toàn sinh học theo chuỗi giá trị, phù hợp với từng đối tượng vật nuôi, quy mô và phương thức chăn nuôi. Các cơ sở chăn nuôi được hướng dẫn áp dụng các biện pháp an toàn sinh học như quản lý con giống, thức ăn, nước uống, xử lý chất thải, vệ sinh tiêu độc khử trùng, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi, kiểm soát động vật trung gian truyền bệnh và thực hiện khai báo kịp thời khi phát hiện động vật mắc bệnh hoặc chết bất thường.

Tăng cường tổ chức các đợt vệ sinh, tiêu độc, khử trùng định kỳ và đột xuất tại cơ sở chăn nuôi, chợ, điểm tập kết, cơ sở giết mổ, phương tiện vận chuyển và các địa bàn có nguy cơ cao nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh.

Công tác tiêm phòng vắc xin được xác định là giải pháp quan trọng trong phòng bệnh. Việc tiêm phòng được thực hiện trên cơ sở đánh giá nguy cơ, đặc điểm dịch tễ, cơ cấu đàn vật nuôi, kết quả giám sát lưu hành vi rút và hiệu lực của vắc xin. Thành phố sẽ tổ chức tiêm phòng theo đợt, tiêm phòng bổ sung và giám sát sau tiêm phòng phù hợp với mức độ nguy cơ và mục tiêu kiểm soát dịch bệnh.

Bên cạnh đó, thành phố đẩy mạnh giám sát dịch bệnh dựa trên nguy cơ thông qua các hình thức giám sát chủ động, giám sát bị động và giám sát sau tiêm phòng. Hoạt động giám sát được triển khai tại cơ sở chăn nuôi, chợ, điểm tập kết, cơ sở giết mổ, tuyến vận chuyển, địa bàn có nguy cơ cao và các khu vực xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh. Trường hợp cần thiết sẽ thực hiện giám sát trên động vật hoang dã, sản phẩm động vật và môi trường chăn nuôi.

Đối với bệnh CGC, cần tăng cường phối hợp giữa ngành nông nghiệp và môi trường với ngành y tế theo phương pháp tiếp cận “Một sức khỏe”, bảo đảm chia sẻ thông tin, giám sát và cảnh báo nguy cơ nhằm xử lý kịp thời các tình huống có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Khi phát hiện ổ dịch, các địa phương và đơn vị liên quan phải tổ chức xử lý nhanh chóng, kịp thời và triệt để theo quy định; ưu tiên phát hiện sớm và xử lý ngay từ ổ dịch đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng. Các biện pháp như cách ly động vật mắc bệnh, lấy mẫu xét nghiệm, tiêu hủy động vật mắc bệnh, vệ sinh tiêu độc khử trùng, kiểm soát vận chuyển và kiểm soát giết mổ sẽ được triển khai đồng bộ tùy theo đặc điểm của từng loại bệnh và tình hình thực tế.

Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm dịch vận chuyển, kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y. Các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra tại các đầu mối giao thông, tuyến vận chuyển và các địa bàn trọng điểm nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hoạt động vận chuyển trái phép động vật và sản phẩm động vật có nguy cơ làm lây lan dịch bệnh. Đồng thời, tăng cường quản lý các cơ sở giết mổ tập trung, kiểm tra điều kiện vệ sinh thú y và lấy mẫu kiểm tra chất lượng sản phẩm động vật phục vụ tiêu dùng.

Song song với công tác phòng, chống dịch bệnh, thành phố khuyến khích xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh gắn với tái cơ cấu ngành chăn nuôi, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở chăn nuôi, giết mổ và chế biến được khuyến khích tham gia xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh, nhất là tại các địa bàn trọng điểm chăn nuôi và khu vực có nguy cơ cao.

Chú trọng quản lý hoạt động buôn bán thuốc thú y, hành nghề thú y; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ trong giám sát dịch bệnh, chẩn đoán xét nghiệm, phân tích nguy cơ, cảnh báo sớm và quản lý dữ liệu dịch tễ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và công tác phòng, chống dịch bệnh động vật.

Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức được triển khai với nhiều hình thức phù hợp cho từng nhóm đối tượng, tập trung vào các nội dung như nguy cơ dịch bệnh, khai báo dịch bệnh, chăn nuôi an toàn sinh học, tiêm phòng, vệ sinh tiêu độc khử trùng, xử lý xác động vật và không buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh. Đồng thời, tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác chăn nuôi, thú y và lực lượng tham gia phòng, chống dịch bệnh từ thành phố đến cơ sở.

Theo Kế hoạch, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối tham mưu UBND thành phố chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện trên phạm vi toàn thành phố. Các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động phối hợp triển khai các giải pháp phòng, chống dịch bệnh; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm nguồn lực và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ nhằm kiểm soát tốt các bệnh cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn Châu Phi trong giai đoạn 2026 - 2030.

HỒNG QUÂN