“Cởi trói” cho du lịch Cù Lao Chàm

Được ví như “viên ngọc thô” giữa Biển Đông, Cù Lao Chàm hội tụ đầy đủ giá trị nổi trội về tài nguyên tự nhiên và sinh thái. Năm 2009, đảo được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới, dấu mốc quan trọng đưa Cù Lao Chàm trở thành điểm đến có sức hút trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.

Thương hiệu du lịch sinh thái gắn với thông điệp “nói không với túi ni lông và sản phẩm nhựa dùng một lần” từng tạo nên dấu ấn riêng, góp phần định vị hình ảnh điểm đến xanh, có trách nhiệm.

Bó buộc

Sau khi bị gián đoạn bởi dịch bệnh và trục trặc trong hoạt động vận tải, du lịch địa phương đang từng bước phục hồi. Quý I-2026, Cù Lao Chàm đón khoảng 13.700 lượt khách, trong đó khách quốc tế chiếm tỷ trọng đáng kể. Tuy nhiên, đà phục hồi này chưa bền vững khi thiếu nền tảng về cơ chế và hạ tầng để bứt phá, cũng như chưa ngang xứng với tiềm năng, thế mạnh sẵn có về phát triển du lịch. 

Vấn đề lớn nhất hiện nay nằm ở không gian phát triển sản phẩm. Việc chưa được công bố vùng vui chơi giải trí dưới nước khiến các loại hình dịch vụ biển, vốn là lợi thế cốt lõi ở Cù Lao Chàm, chưa thể khai thác. Sản phẩm du lịch vì thế vẫn dừng ở mức cơ bản như tham quan, tắm biển, lặn ngắm san hô; thiếu các trải nghiệm đặc trưng và gần như “trống vắng” về kinh tế đêm.

Bên cạnh đó, các yếu tố khách quan như thời tiết và điều kiện vận tải cũng tác động không nhỏ đến hoạt động du lịch. Bà Phạm Thị Mỹ Hương, Chủ tịch UBND xã Tân Hiệp cho biết, không ít trường hợp du khách ra đảo vào buổi sáng nhưng chỉ sau vài giờ đã phải quay lại đất liền do biển động, làm gián đoạn hành trình và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm.

Hệ quả là nhiều doanh nghiệp lữ hành không đưa Cù Lao Chàm vào tour cố định, mà để du khách tự lựa chọn và chấp nhận rủi ro phát sinh.

Theo bà Hương, điều này làm giảm tính ổn định của nguồn khách, gây khó khăn cho việc xây dựng sản phẩm và kế hoạch khai thác lâu dài; đồng nghĩa với việc dòng tiền du lịch phần lớn tập trung vào các công ty lữ hành, trong khi người dân trên đảo khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị và hưởng lợi từ du lịch.

Ngoài ra, những hạn chế về hạ tầng giao thông cũng kìm hãm khả năng phát triển. Tuyến vận tải Cửa Đại – Cù Lao Chàm khai thác chưa ổn định do luồng lạch bị bồi lấp, phụ thuộc lớn vào thủy triều và điều kiện sóng gió.

Hơn nữa, hệ thống bến cảng xuống cấp và chưa có cảng đủ năng lực tiếp nhận phương tiện tải trọng lớn. Do đó, việc mở rộng các tuyến kết nối, kể cả tuyến tiềm năng Sơn Trà – Cù Lao Chàm, vẫn chưa thể triển khai. Điều này không chỉ làm gián đoạn dòng khách vào mùa biển động mà còn thu hẹp đáng kể dư địa phát triển.

Nhìn tổng thể, du lịch Cù Lao Chàm vẫn chưa khai thác tương xứng với tiềm năng. Khi các rào cản về cơ chế, hạ tầng và tổ chức khai thác chưa được tháo gỡ đồng bộ, dư địa phát triển của địa phương tiếp tục bị hạn chế.

Cởi trói

Từ thực tế những điểm nghẽn kéo dài, việc “cởi trói” cho du lịch Cù Lao Chàm đang được đặt ra với yêu cầu cấp thiết.

Tại buổi làm việc với xã Tân Hiệp vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi chỉ đạo các sở, ngành liên quan tập trung xử lý đồng bộ các vướng mắc về cơ chế, hạ tầng và tổ chức vận hành.

Trọng tâm được đặt vào việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động du lịch biển. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương tháo gỡ vướng mắc để công bố vùng vui chơi, giải trí dưới nước, hoàn thành trước ngày 30-6-2026. Đây được xem là “bước ngoặt”, bởi khi không gian pháp lý được mở ra, các sản phẩm du lịch đặc thù mới có cơ sở hình thành.

Song song đó, thành phố yêu cầu rà soát, tái khởi động các dự án du lịch còn dang dở, trong đó có dự án Bãi Bìm, nhằm sớm đưa vào hoạt động, tránh lãng phí nguồn lực và tạo thêm điểm nhấn cho du lịch Cù Lao Chàm.

Ở góc độ hạ tầng, các giải pháp cũng được đặt ra theo hướng căn cơ hơn. Phó Chủ tịch UBND thành phố giao các đơn vị liên quan nghiên cứu tổ chức lại hoạt động vận tải thủy tuyến Cửa Đại – Cù Lao Chàm, bảo đảm an toàn, hạn chế gián đoạn do thời tiết. Tiếp tục rà soát, đề xuất đầu tư cảng thủy nội địa phù hợp, từng bước nâng cao năng lực tiếp nhận phương tiện và mở rộng kết nối.

Đáng chú ý, việc quản lý và sử dụng nguồn thu từ phí tham quan Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm cũng được yêu cầu đánh giá lại để điều chỉnh theo hướng phù hợp với thực tiễn phát triển tại địa phương.

Cùng với đó là nghiên cứu bổ sung các giải pháp hỗ trợ như bản tin dự báo thời tiết chuyên đề, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động du lịch.

Khi nút thắt về cơ chế và hạ tầng được "cởi trói", Cù Lao Chàm sẽ là điểm thăm quan, trải nghiệm rất sôi động, hấp dẫn đối với khách du lịch đến tham quan Đà Nẵng.

ĐÌNH NGUYÊN