Đà Nẵng trên hành trình hướng tới thành phố “Không ma tuý”: Kỳ 3 - Tầm nhìn và giải pháp căn cơ

Hình thành “lá chắn cộng đồng”

Thực tiễn thời gian qua cho thấy công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Các vụ việc được phát hiện, xử lý kịp thời; nhiều địa bàn tiềm ẩn phức tạp được kiểm soát, không để hình thành “điểm nóng”. Đặc biệt, việc xây dựng mô hình “xã, phường không ma túy” đã bước đầu tạo ra những “vùng sạch” thực chất, có chiều sâu.

Tại xã Hiệp Đức, lộ trình được triển khai bài bản, từ thực trạng còn 11 người nghiện và 14 người sử dụng trái phép chất ma túy, địa phương đặt mục tiêu đến cuối năm 2026 có 12/15 thôn đạt tiêu chí “không ma túy”, tiến tới giữ vững bền vững từ năm 2027. Trong khi đó, tại phường Hải Châu - địa bàn trung tâm với áp lực lớn nhưng chỉ trong hơn 3 tháng đầu năm 2026, lực lượng Công an đã triệt phá 15 vụ án ma túy, khởi tố 14 vụ với 19 bị can.

Ở phường Hòa Khánh, hiện có 167 đối tượng thuộc diện quản lý liên quan đến ma túy. Lực lượng Công an đã chủ động lập hồ sơ, quản lý chặt chẽ 100% số đối tượng, đồng thời triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa. Dù tình hình vẫn tiềm ẩn phức tạp với thủ đoạn ngày càng tinh vi, song việc kiểm soát địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực. Để cụ thể hóa mục tiêu “phường không ma túy”, địa phương xác định lộ trình 3 giai đoạn rõ ràng: đến hết năm 2026 đạt 50–60% tổ dân phố không ma túy; đến năm 2027 nâng lên ít nhất 80%; và đến năm 2028 phấn đấu 100% tổ dân phố không ma túy, đồng thời giữ vững kết quả bền vững.

Đại tá Nguyễn Hà Lai, Phó Giám đốc Công an thành phố nhấn mạnh, để đạt được mục tiêu này, cần sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân. Trong đó, lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, nhưng người dân chính là chủ thể, là “tai mắt” quan trọng trong phòng, chống ma túy. Khi “rào cản tâm lý” được tháo gỡ, toàn xã hội cùng chung quyết tâm, thì “lá chắn cộng đồng” sẽ hình thành vững chắc.

Những kết quả đạt được bước đầu cho thấy, khi cấp ủy, chính quyền chỉ đạo đồng bộ, lực lượng chức năng triển khai quyết liệt và Nhân dân tích cực tham gia, thì công tác phòng, chống ma túy hoàn toàn có thể tạo ra chuyển biến thực chất, bền vững.

Nhận diện thách thức, triển khai các giải pháp căn cơ

Bên cạnh kết quả tích cực, công tác phòng, chống ma túy vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trước hết là bài toán quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Nếu không giải quyết hiệu quả, nguy cơ tái nghiện, tái vi phạm vẫn sẽ tồn tại, ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu lâu dài.

Nguồn cung ma túy từ bên ngoài vẫn diễn biến phức tạp, trong khi phương thức, thủ đoạn của tội phạm ngày càng tinh vi, chuyển mạnh sang không gian mạng, lợi dụng công nghệ để che giấu hành vi. Đáng chú ý, một bộ phận thanh thiếu niên còn thiếu kỹ năng, dễ bị lôi kéo, nhất là với các loại ma túy “núp bóng” dưới dạng đồ uống, thực phẩm hoặc thuốc lá điện tử.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải xử lý đồng bộ cả “cung - cầu - hệ lụy”, với cách tiếp cận toàn diện, không chỉ dựa vào biện pháp hành chính hay hình sự. Vậy Đà Nẵng đã tiếp cận các giải pháp mang tính căn cơ như thế nào?

Để hiện thực hóa mục tiêu 100% xã, phường không ma túy vào năm 2028, Đà Nẵng đang triển khai nhiều nhóm giải pháp mang tính chiến lược. Trong đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý người nghiện và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Giai đoạn 2020 - 2026, toàn thành phố đã quản lý hơn 14.000 người chấp hành xong án phạt tù; hơn 1.000 người được giới thiệu việc làm; hàng trăm trường hợp được hỗ trợ học nghề, vay vốn ổn định cuộc sống.

Song song đó, việc ứng dụng khoa học - công nghệ được đẩy mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dân cư, kết nối dữ liệu liên ngành và tăng cường năng lực dự báo, phát hiện sớm nguy cơ từ cơ sở.

Lực lượng Công an tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong đấu tranh, trấn áp tội phạm ma túy, đồng thời tăng cường các biện pháp phòng ngừa xã hội, quản lý chặt người sử dụng trái phép chất ma túy, từng bước “cắt đứt” quan hệ cung - cầu. Các tuyến trọng điểm như đường hàng không, đường biển, chuyển phát nhanh đều được kiểm soát chặt chẽ.

Ngay từ đầu năm 2026, nhiều chuyên án lớn đã được triệt phá, trong đó có vụ bóc gỡ đường dây trồng, tàng trữ, mua bán cần sa quy mô lớn, thu giữ số lượng lớn tang vật; hay các vụ mua bán ma túy núp bóng hoạt động trên mạng xã hội. Những kết quả này cho thấy quyết tâm đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm.

Song song với đó, một hướng đi quan trọng là xây dựng “miễn dịch cộng đồng” - khi mỗi người dân có đủ nhận thức, kỹ năng để tự bảo vệ mình và người thân. Công tác tuyên truyền được triển khai rộng khắp từ khu dân cư, trường học đến không gian mạng, góp phần hình thành “lá chắn” phòng ngừa từ sớm.

Nhiều mô hình tự quản đã phát huy hiệu quả. Đến nay, toàn thành phố đã có 25 xã, phường đạt tiêu chí không ma túy, chiếm khoảng 1/4 tổng số địa bàn - một kết quả tích cực, tạo nền tảng để nhân rộng trong thời gian tới.

Đà Nẵng xác định mục tiêu xây dựng “Thành phố không ma túy” không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự mà còn là thước đo quan trọng về chất lượng sống và phát triển bền vững. Một đô thị không ma túy là môi trường an toàn cho người dân, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch, dịch vụ.

Về phía lực lượng Công an, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an thành phố, nhiều giải pháp đã được triển khai đồng bộ với lộ trình cụ thể, chỉ tiêu rõ ràng và cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Tinh thần xuyên suốt là quyết tâm cao, hành động quyết liệt, không né tránh khó khăn, không bằng lòng với kết quả đạt được.

Định hướng xuyên suốt được lãnh đạo Công an thành phố nhấn mạnh là phải kết hợp chặt chẽ giữa “phòng” và “chống”, lấy phòng ngừa là chính, đấu tranh là thường xuyên, liên tục, không có vùng cấm.

Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hợp - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố khẳng định: Công tác phòng, chống ma túy phải được triển khai với quyết tâm chính trị cao nhất, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Trong đó, lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, nhưng yếu tố quyết định vẫn là sự tham gia chủ động, tự giác của mỗi người dân.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hợp, mục tiêu xây dựng “thành phố không ma túy” không chỉ dừng lại ở việc kéo giảm tội phạm, mà quan trọng hơn là tạo dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, bền vững cho người dân. Vì vậy, từng địa bàn, từng khu dân cư phải được “làm sạch” từ gốc, không để phát sinh điểm nóng, không để ma túy có “đất sống” trong cộng đồng.

Con đường phía trước còn nhiều thách thức, nhưng với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, mục tiêu “không ma túy” hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa. Đó không chỉ là hành trình đấu tranh với một loại tội phạm, mà còn là quá trình xây dựng nền tảng xã hội bền vững – nơi mỗi khu dân cư thực sự là một “vùng an toàn”, bảo vệ tương lai ngay từ hôm nay.

Đăng Nguyên