Xử phạt tột khung các vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm

Khó kiểm soát về VSATTP

Báo cáo về công tác quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) trên địa bàn, Sở Y tế thành phố cho biết, trong năm 2015, thành phố chỉ xảy ra 1 vụ ngộ độc thực phẩm nhỏ với 9 người mắc, không có tử vong. Đặc biệt, trong nhiều năm liền, tại Đà Nẵng không xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm đông người, không có vụ ngộ độc thực phẩm nào tại các bếp ăn tập thể ở các khu công nghiệp cũng như chưa phát hiện trường hợp nào ngộ độc độc thực phẩm liên quan đến thực phẩm nhiễm các chất độc hại.

Liên quan đến công tác thanh, kiểm tra VSATTP, ngành Y tế đã thanh tra, kiểm tra 7.115 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, qua đó phát hiện và xử lý 103 cơ sở vi phạm với số tiền phạt là 250 triệu đồng, các hành vi vi phạm chủ yếu là chưa đảm bảo điều kiện vệ sinh theo quy định, người chế biến chưa được tập huấn và khám sức khỏe định kỳ. Ngành NN&PTNT đã thanh tra, kiểm tra gần 600 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản và vật tư nông nghiệp, qua đó phát hiện và xử lý 65 cơ sở vi phạm, phạt 63 triệu đồng. Nội dung vi phạm chủ yếu là kho thuốc bảo vệ thực vật không đảm bảo điều kiện bảo quản, thuốc bảo vệ thực vật hết hạn, không lưu mẫu trong quá trình sản xuất, thịt không có dấu kiểm soát giết mổ... và chưa phát hiện trường hợp thịt gia súc gia cầm nhiễm chất cấm hoặc kháng sinh trong chăn nuôi. Ngành Công thương đã kiểm tra và xử phạt 384/500 cơ sở với số tiền hơn 1,4 tỷ đồng, hành vi vi phạm chủ yếu là không có Giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm (ATTP), Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP chưa có hoặc đã đã hết hạn, và không tổ chức khám sức định kỳ cho người lao động, chủ cơ sở.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Đặng Việt Dũng đặt câu hỏi “Tỷ lệ 93,2% số mẫu sản phẩm thực phẩm được ngành y tế xét nghiệm (1.007/1.080 mẫu) đạt yêu cầu về chỉ tiêu vi sinh và hóa học là con số đã phản ánh đúng thực chất hay chưa? Vậy tại sao số bệnh nhân ung thư trên địa bàn thành phố lại ngày càng tăng? Hay ngành y tế chỉ kiểm tra giám sát những cơ sở đã đạt yêu cầu ?”

Thông tin tại cuộc họp cho biết, 80% rau củ quả tại Đà Nẵng được nhập về từ ngoại tỉnh, và chưa có chế tài để kiểm soát khâu vận chuyển lưu thông, rất khó quản lý. Đề án giám sát rau củ quả đang triển khai tại chợ đầu mối Hòa Cường thực chất chỉ mang tính chất sàng lọc, chỉ test được 2/7 nhóm thuốc bảo vệ thực vật. Trong khi đó, theo tổng kết của Bộ NN&PTNT lại có đến trên 200 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật đang được sử dụng cho ngành nông nghiệp, và kinh phí để kiểm nghiệm 1 mẫu rau nhiễm thuốc bảo vệ thực vật lên đến hơn 1 triệu đồng. Bên cạnh đó, các lò giết mổ tại Đà Nẵng hiện quá xuống cấp, không đảm bảo VSATTP.

Đại tá Trần Thanh Nhơn, Trưởng Phòng Cảnh sát môi trường - PC49 (Công an Đà Nẵng) cho rằng, công tác đảm bảo VSATTP được dự báo sẽ rất phức tạp vì có liên quan rất nhiều ngành, lĩnh vực. Trong năm 2015, PC49 đã phát hiện và xử lý 18 vụ việc liên quan đến ATTP. Trong đó, đáng lưu ý như phát hiện vụ vận chuyển 480kg thực phẩm bẩn (chân, đuôi bò hôi thối, biến chất) đang trên đường vào Nam tiêu thụ, đã xử phạt 3,5 triệu đồng; phát hiện cơ sở sản xuất tương ớt bẩn quy mô lớn tại phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu, xử phạt 4 triệu đồng. Đặc biệt, ngày 14-12, PC49 phối hợp các đơn vị liên quan đã bắt quả tang cơ sở của bà Mai Thị Kim Anh tại phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu, tàng trữ và sản xuất gần 2.000kg mỡ bẩn, hôi thối. Theo đó, số mỡ thối này sau khi chế biến được bán cho các quán ăn bình dân, nhà hàng, chở đi các tỉnh khác, hoặc bán để sản xuất thức ăn cho cá/tôm. Ông nhấn mạnh, hành vi vi phạm nguy hại như vậy, nhưng khung phạt cao nhất theo các Nghị định có liên quan như Nghị định 179, 142 chỉ từ 3,5 - 4 triệu, và cao nhất cho hành vi có tổ chức chỉ ở mức 10 triệu đồng nên không đủ sức răn đe. Cũng theo Đại tá Nhơn, gần đây, PC49 phát hiện và xử lý cơ sở giết mổ gia cầm không đảm bảo VSATTP tại Hòa Khánh, quận Liên Chiểu, và Chủ tịch UBND TP đã ra Quyết định xử phạt. Tuy nhiên, đến nay đã quá 60 ngày nhưng cơ sở này vẫn ngang nhiên không chấp hành xử phạt chứng tỏ thái độ cũng như hành vi coi thường pháp luật của chủ cơ sở vi phạm. Ông cho biết thêm, thành phố đã có thông báo sẽ tiến hành cưỡng chế và tới đây PC49 sẽ triển khai thực hiện.

Kiểm soát toàn diện thực phẩm sạch

Để đảm bảo VSATTP, theo Phó Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Út, vấn đề đặt ra là phải quản lý được chuỗi thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn. Còn Đại tá Trần Thanh Nhơn cho rằng, các hành vi buôn bán, vận chuyển và sản xuất kinh doanh gây nguy hại đến sức khỏe con người phải được xem như là hành vi giết người, mang tính chất hình sự.

Theo Phó Chủ tịch Đặng Việt Dũng, các vấn đề được các đơn vị mổ xẻ tại cuộc họp này cho thấy công tác quản lý nhà nước về VSATTP trên địa bàn thành phố vẫn còn nhiều bất cập, ông đơn cử như Sở Y tế chỉ quản lý việc sử dụng phụ gia đối với những cơ sở chế biến thực phẩm có bao gói nhãn mác, trong khi thực phẩm chế biến có sử dụng phụ gia nhưng không có bao gói (như bún, mỳ, phở...) lại do ngành NN&PTNT quản lý. Bên cạnh đó, việc quản lý vẫn còn lỏng lẻo, công tác kiểm tra giám sát chỗ thì trùng lắp, chỗ thì kiểm soát không hết, khâu kiểm tra nguyên liệu đầu vào gặp nhiều khó khăn, các đơn vị liên quan còn thiếu nhân lực, trang thiết bị kiểm nghiệm. Phó Chủ tịch nhấn mạnh, Đà Nẵng đặt mục tiêu phấn đấu trở thành thành phố an bình không chỉ về an ninh trật tự mà còn phải an bình về chất lượng thực phẩm. Do vậy, trước thực trạng nên trên, ông yêu cầu ngành y tế trước mắt phối hợp các ngành liên quan xây dựng kế hoạch tổ chức kiểm tra, giám sát đảm bảo VSATTP trước, trong và sau Tết Nguyên đán, yêu cầu phải ban hành ngay trong tuần tới. Kế hoạch phải nêu rõ đối tượng thanh kiểm tra, trong đó tập trung các điểm nóng về VSATTP, phân công rõ lực lượng, kinh phí triển khai, và đồng hành với đó là kế hoạch tuyên truyền trước Tết Âm lịch mà ngành y tế TP là đơn vị chủ công.

Về giải pháp lâu dài, Phó Chủ tịch Đặng Việt Dũng giao nhiệm vụ cho Sở NN&PTNT thành phố chủ trì, xây dựng Đề án kiểm soát VSATTP của thành phố, trong đó bao gồm các nội dung như tổ chức quy hoạch lại các vùng sản xuất thực phẩm sạch trên địa bàn, bao gồm cả rau sạch và chăn nuôi; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trên địa bàn tham gia vào chuỗi sản xuất cũng như cung ứng thực phẩm sạch trên địa bàn thành phố; chú trọng ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ sinh học trong sản xuất nông nghiệp; đồng thời công khai các địa chỉ cung ứng thực phẩm sạch cho người dân được biết. Ngành Công Thương tiến hành khảo sát, kiểm tra, đánh giá lại toàn diện chất lượng VSATTP trên địa bàn; xây dựng tiêu chí xếp loại, kế hoạch thanh kiểm tra định kỳ, đột xuất; xây dựng lộ trình nâng cấp các chợ, đồng thời kiên quyết xóa bỏ tất cả các chợ cóc, chợ tạm trên địa bàn – mầm mống tiềm ẩn mất VSATTP. Đối với Sở Y tế, ông nhấn mạnh đơn vị phải quản lý được chất lượng các bếp ăn tập thể, nhà hàng, ăn uống đường phố… và xây dựng kế hoạch tuyên truyền chung cho cả năm 2016. PC49 – Công an TP tăng cường kiểm tra, xử lý nhanh các vụ việc vi phạm cũng như xử phạt tột khung để răn đe, nếu vi phạm pháp luật thì đề nghị truy tố, đồng thời tăng cường hỗ trợ các đơn vị khác.

QUỲNH ĐAN