Đà Nẵng có lợi thế trở thành hình mẫu kinh tế bền vững

Động lực mới sau sáp nhập

Theo Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Lê Hoàng Tài, nằm ở trung điểm của đất nước, Đà Nẵng không chỉ là trái tim kinh tế của khu vực miền Trung mà còn là cửa ngõ hàng hải quan trọng nhìn ra Biển Đông. Vị thế này càng được củng cố khi thành phố là điểm cuối phía Đông của Hành lang Kinh tế Đông - Tây, một tuyến giao thương huyết mạch kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và Myanmar...

Điều này giúp Đà Nẵng thành một đầu mối logistics tự nhiên, không chỉ phục vụ cho hàng hóa nội địa mà còn là điểm trung chuyển lý tưởng cho hàng hóa của cả khu vực tiểu vùng Mê Kông rộng lớn và vươn ra thị trường quốc tế.

Đặc biệt, Chính phủ phê duyệt thành lập Khu Thương mại tự do Đà Nẵng. Đây là mô hình tiên phong kết hợp thể chế đặc thù, cơ sở hạ tầng hiện đại và cách tiếp cận đổi mới sáng tạo, mở ra cơ hội thuận lợi cho việc phát triển xuất khẩu, thu hút đầu tư, hình thành các chuỗi cung ứng, sản xuất có giá trị gia tăng cao ngay tại địa phương.

Khu công nghệ cao Đà Nẵng cùng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin phát triển mạnh sẽ là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp ứng dụng các giải pháp số hóa, tự động hóa, và công nghệ tiên tiến, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Việc hợp nhất Quảng Nam với Đà Nẵng trở thành thành phố Đà Nẵng mới đã mở rộng đáng kể không gian phát triển và nguồn lực hạ tầng, nhân lực, tài nguyên, tạo điều kiện hình thành các khu công nghiệp, logistic, và thương mại lớn, liên kết trực tiếp với cảng Tiên Sa và các cảng biển phụ trợ khác.

“Đây là cơ hội để Đà Nẵng xây dựng chuỗi cung ứng khép kín, từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả vận hành, tận dụng vị trí trung tâm kết nối với các thị trường ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Mỹ”, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài nói.

Lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại gợi ý, Đà Nẵng cần tận dụng tối đa cơ chế, chính sách, nguồn lực phát triển Khu Thương mại tự do. Phát triển hạ tầng logistics và cảng biển. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Khai thác nguồn nhân lực và công nghệ từ khu công nghệ cao. Tăng cường hợp tác liên vùng và quốc tế. Thực hiện tốt khâu quản trị và phát triển bền vững...

"Hy vọng rằng, Đà Nẵng không chỉ phát huy vai trò trung tâm thương mại và xuất khẩu của miền Trung mà còn trở thành hình mẫu phát triển kinh tế hiện đại, sáng tạo, bền vững, góp phần nâng cao vị thế quốc tế và năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động", Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, nhiều chuyên gia cho rằng, logistics chính là chìa khóa quyết định năng lực cạnh tranh. Giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian thông quan và xây dựng hạ tầng kết nối vùng sẽ là những yếu tố then chốt giúp Đà Nẵng và cả miền Trung biến lợi thế địa - kinh tế thành động lực tăng trưởng bền vững.

Giảm chi phí logistics để nâng cao năng lực cạnh tranh

Chia sẻ tại Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải cho biết, miền Trung với vị trí địa - kinh tế chiến lược cùng những thay đổi mới về cơ chế và chính sách, đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm logistics quốc tế và động lực xuất khẩu mới của Việt Nam. Với những lợi thế về vị trí địa lý, các chính sách mới và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, khu vực này hoàn toàn có thể nâng tỷ trọng xuất khẩu từ 15% lên 25% tổng kim ngạch cả nước trong 10 năm tới. Trở thành hub logistics quan trọng của khu vực Đông Nam Á, tạo ra hàng chục nghìn việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực logistics.

Tuy nhiên, ông Hải cho rằng, lượng hàng hóa qua Hành lang Kinh tế Đông - Tây còn hạn chế. Chủ yếu do thủ tục biên giới chưa thuận lợi, hạ tầng cửa khẩu và cảng biển chưa đáp ứng yêu cầu trung chuyển quốc tế. Chưa hình thành được trung tâm logistics xuyên biên giới thực sự.

Ông Trần Thanh Hải đề xuất xây dựng "Liên minh Logistics miền Trung" nhằm tạo ra cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các tỉnh, thành phố từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Hình thành khu thương mại tự do chung giữa Đà Nẵng và Huế, kết nối các cảng Liên Chiểu và Chân Mây, gắn với khu thương mại tự do có chức năng trung chuyển, phân phối hàng hóa trong khu vực và đi quốc tế.

Đồng thời, kêu gọi doanh nghiệp Việt Nam sang đầu tư tại Lào để tạo nguồn hàng. Tập trung cải cách thủ tục hải quan, áp dụng cơ chế “một cửa - một lần dừng”. Đầu tư phát triển kho ngoại quan và trung tâm logistics tại Quảng Trị và Đà Nẵng để đón hàng từ Lào và Thái Lan.

“Để hiện thực hóa tầm nhìn, chúng ta cần sự quyết tâm chính trị mạnh mẽ, sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương và việc đầu tư vào hạ tầng cũng như nhân lực. Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ là "đầu tàu" kéo theo sự phát triển của toàn khu vực, tạo nên một miền Trung năng động, thịnh vượng và hội nhập sâu sắc với kinh tế thế giới”, ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh.

Không chỉ cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp cũng đưa ra nhiều đề xuất cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển logistics và thúc đẩy xuất khẩu.

Theo Phó Tổng Giám đốc Công ty Giao nhận Vận chuyển Quốc tế Trường Hải (THILOGI) Bùi Trần Nhân Trí, tại Nghị quyết Đại hội lần thứ nhất Đảng bộ thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025–2030, tầm nhìn 2045, thành phố đã đặt mục tiêu trở thành đô thị sinh thái, thông minh, trung tâm tài chính quốc tế, thương mại tự do, và đặc biệt là trung tâm logistics hàng đầu khu vực.

Với vai trò là doanh nghiệp chia sẻ về kinh nghiệm phát triển logistics và định hướng hỗ trợ xuất khẩu, Phó Tổng Giám đốc THILOGI Bùi Trần Nhân Trí đề xuất một số giải pháp: Cần hoàn thiện hạ tầng và chính sách bằng việc đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông – cảng biển – kho bãi; xây dựng cơ chế, chính sách thu hút đầu tư hấp dẫn, phù hợp thông lệ quốc tế.

Cùng với đó, hoàn thiện các tuyến quốc lộ 14E, 14D, sớm đầu tư tuyến luồng Cửa Lở để đón tàu lớn, giảm chi phí vận chuyển. Phát triển khu phi thuế quan và trung tâm logistics. Thực hiện đẩy nhanh dự án khu phi thuế quan Chu Lai (744 ha) gắn với bến Tam Hòa hình thành trung tâm logistics đa chức năng để tập trung, phân phối, đóng gói, thông quan hàng hóa.

Nếu thực hiện tốt các giải pháp trên, chi phí logistics miền Trung sẽ được kéo giảm, giúp hàng hóa xuất khẩu Việt Nam cũng như của Lào, Campuchia nâng cao lợi thế cạnh tranh.

“Với vai trò doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực logistics trọn gói, THILOGI cam kết tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển kinh tế – xã hội của thành phố Đà Nẵng và vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, thông qua những dự án trọng điểm như tuyến luồng Cửa Lở, khu Bến Tam Hòa, khu phi thuế quan Chu Lai”, ông Bùi Trần Nhân Trí nói.

Những lợi thế về vị trí, sự quan tâm chỉ đạo từ Trung ương, cùng cơ chế mới của Khu thương mại tự do và định hướng chiến lược tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, Đà Nẵng hội tụ đầy đủ điều kiện để bứt phá. Khi cơ quan quản lý, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp cùng chung tay tháo gỡ nút thắt logistics, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu phát triển kinh tế bền vững – vừa hiện đại, sáng tạo, vừa hội nhập sâu rộng, đóng góp xứng đáng vào vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế khu vực và thế giới.

KHÁNH NHI