Đề xuất quy chế bảo vệ Di sản văn hoá thế giới đô thị cổ Hội An

Dự thảo quy chế được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật về di sản văn hóa, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị đô thị cổ Hội An trong giai đoạn mới.

Theo nội dung dự thảo, quy chế điều chỉnh các hoạt động liên quan đến di sản, bao gồm khu vực khu phố cổ và các địa bàn phường Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và xã Tân Hiệp. Các đối tượng bảo vệ là di tích lịch sử - văn hóa (nhà ở, đình, chùa, hội quán, cầu, giếng…), di sản phi vật thể, di sản tư liệu, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan đô thị và môi trường sinh thái.

Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thế giới Hội An tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản theo chức năng được giao.

Một trong những điểm cốt lõi của dự thảo là xác định nguyên tắc bảo vệ di sản phải đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Việc bảo tồn không chỉ tập trung vào các yếu tố vật thể mà còn gắn với di sản phi vật thể và tư liệu, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng dân cư và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Quy chế đưa ra các quy định chặt chẽ nhằm kiểm soát hoạt động xây dựng, tu bổ trong Khu phố cổ. Theo đó không cho phép thực hiện các công trình làm phá vỡ cảnh quan hoặc xâm phạm di tích; nếu tồn tại phải được xử lý, cải tạo phù hợp. Các công trình tu bổ phải giữ nguyên yếu tố gốc, đảm bảo tính khoa học và chính xác trong phục hồi. Quy định cụ thể về chiều cao, số tầng, vật liệu xây dựng, màu sắc, mái ngói… nhằm giữ gìn kiến trúc truyền thống.

Đặc biệt, hệ thống hạ tầng kỹ thuật như điện, viễn thông, cấp thoát nước phải được bố trí ngầm hoặc thiết kế kín đáo, hạn chế tối đa tác động đến cảnh quan di sản.

Dự thảo xác định nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ di sản đến từ nhiều nguồn như ngân sách nhà nước, phí tham quan, hoạt động dịch vụ và nguồn xã hội hóa.

Trong đó, nguồn thu từ phí tham quan đô thị cổ Hội An được sử dụng cho công tác trùng tu, bảo tồn di tích, tổ chức hoạt động văn hóa, lễ hội và quảng bá du lịch.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định rõ mức hỗ trợ kinh phí cho chủ sở hữu di tích khi thực hiện tu bổ, tôn tạo, góp phần khuyến khích người dân tham gia bảo tồn di sản.

Hoạt động tham quan du lịch tiếp tục do Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thế giới Hội An chủ trì, với yêu cầu khách du lịch phải mua vé và tuân thủ quy định tại Khu phố cổ.

Các hoạt động kinh doanh được phép triển khai nhưng phải đảm bảo không ảnh hưởng đến giá trị di sản. Việc trưng bày hàng hóa, sử dụng ánh sáng, biển hiệu, quảng cáo đều được quy định cụ thể, ưu tiên sử dụng vật liệu truyền thống và hạn chế các yếu tố hiện đại gây phản cảm.

Dự thảo có nội dung quy định riêng cho công tác bảo tồn di sản phi vật thể và tư liệu, trong đó nhấn mạnh việc kiểm kê, lập hồ sơ, số hóa dữ liệu và xây dựng cơ sở dữ liệu nhằm bảo vệ lâu dài các giá trị văn hóa đặc trưng của Hội An.

Các không gian tín ngưỡng, thờ tự gắn với di tích cũng được yêu cầu bảo vệ nguyên trạng, đảm bảo tính liên tục của đời sống văn hóa truyền thống.

MINH PHƯƠNG

Tổ chức, cá nhân góp ý tại đây.