Định hình diện mạo điện ảnh Việt Nam trong thời kỳ đổi mới

Đến dự có Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cùng đông đảo nhà quản lý văn hóa, nghệ sĩ, đạo diễn, diễn viên nổi tiếng Việt Nam và quốc tế

TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA), Giám đốc DANAFF cho biết, năm 2026 đánh dấu tròn 40 năm công cuộc Đổi mới của Việt Nam - dấu mốc quan trọng để nhìn lại hành trình phát triển của nền điện ảnh dân tộc.

Theo TS. Ngô Phương Lan, cùng với sự chuyển mình của đất nước, điện ảnh Việt Nam cũng bước sang cơ chế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm nhưng vẫn tạo nên nhiều tác phẩm có giá trị nghệ thuật và nhân văn sâu sắc, phản ánh chân thực đời sống xã hội, khắc họa con người và khát vọng của thời đại.

TS. Ngô Phương Lan nhìn nhận, trong gần 4 thập niên qua, điện ảnh Việt Nam không ngừng đổi mới về tư duy sáng tạo, mô hình sản xuất, cơ chế vận hành và phương thức tiếp cận khán giả, từng bước khẳng định bản sắc riêng và mở rộng sự hiện diện tại các liên hoan phim, thị trường điện ảnh quốc tế.

Hội thảo hôm nay là nơi quy tụ các nhà nghiên cứu, nhà phê bình, nhà quản lý văn hóa, đạo diễn, nhà sản xuất, nghệ sĩ điện ảnh cùng các chuyên gia trong và ngoài nước để cùng phân tích những chuyển động nổi bật của điện ảnh Việt Nam thời kỳ đổi mới.

Hội thảo tập trung trao đổi 6 nhóm vấn đề lớn, gồm quá trình chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang thị trường; đổi mới ngôn ngữ điện ảnh; vai trò của các thế hệ đạo diễn; mối quan hệ giữa nghệ thuật và thương mại; hội nhập quốc tế; cùng những cơ hội, thách thức của điện ảnh Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Qua đó, hội thảo hướng tới đánh giá toàn diện những thành tựu nổi bật của điện ảnh Việt Nam thời kỳ đổi mới, nhận diện các giá trị cốt lõi làm nên diện mạo nền điện ảnh dân tộc, tăng cường kết nối, hợp tác giữa các nhà làm phim và chuyên gia trong, ngoài nước.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh, 40 năm đổi mới đã tạo nên những chuyển biến sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; trong đó, điện ảnh là một trong những loại hình nghệ thuật phản ánh sinh động nhất những biến đổi của đất nước và con người Việt Nam.

Từ cơ chế bao cấp đến cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, từ môi trường sáng tạo tương đối khép kín đến quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, điện ảnh Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận, từng bước hình thành diện mạo đa dạng, năng động và hội nhập.

Theo Thứ trưởng, điện ảnh không chỉ là nghệ thuật mà còn là phương thức hiệu quả quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam ra thế giới, góp phần nâng cao vị thế và sức mạnh mềm quốc gia.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, điện ảnh cần được nhìn nhận là lĩnh vực hội tụ giữa văn hóa, công nghệ và công nghiệp sáng tạo.

Các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước đang tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, quảng bá phim Việt Nam ra nước ngoài, đồng thời khuyến khích phát triển toàn diện ngành điện ảnh.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết, thời gian tới, Luật Điện ảnh sẽ tiếp tục được nghiên cứu sửa đổi theo hướng tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, phát triển đồng bộ hệ sinh thái điện ảnh từ môi trường sáng tạo, nguồn nhân lực, công nghệ sản xuất đến thị trường phát hành, hợp tác quốc tế và năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và giới nghệ sĩ, hỗ trợ điện ảnh Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện ảnh toàn cầu.

Đánh giá cao việc DANAFF và Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam lựa chọn chủ đề "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời đổi mới", Thứ trưởng cho rằng đây là chủ đề có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh đất nước nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới và chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới.

Thứ trưởng kỳ vọng hội thảo sẽ góp phần tìm lời giải cho những vấn đề lớn của điện ảnh Việt Nam, từ việc tạo ra các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao nhưng vẫn chinh phục được thị trường, kể những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, đến tận dụng hiệu quả thành tựu công nghệ mới để xây dựng nền điện ảnh trở thành ngành công nghiệp văn hóa hiện đại, có năng lực cạnh tranh quốc tế, góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc làm Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Trương Thị Hồng Hạnh cho biết, những năm qua Đà Nẵng luôn quan tâm thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, xây dựng môi trường sáng tạo và từng bước hình thành những điều kiện thuận lợi cho các hoạt động nghệ thuật, trong đó có điện ảnh.

Qua 4 kỳ tổ chức, Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những sự kiện điện ảnh tiêu biểu của khu vực, trở thành điểm hẹn nghề nghiệp và sáng tạo của các nhà làm phim, nghệ sĩ, chuyên gia điện ảnh và công chúng yêu điện ảnh trong nước, quốc tế.

Hội thảo cũng là cơ hội để thành phố tăng cường kết nối với các tổ chức, nhà làm phim; thúc đẩy hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực, sản xuất phim, quảng bá bối cảnh quay và xây dựng môi trường thuận lợi cho các hoạt động điện ảnh trên địa bàn.

Tại hội thảo, nhiều tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà quản lý và chuyên gia điện ảnh đã tập trung phân tích những chuyển động nổi bật của điện ảnh Việt Nam thời kỳ đổi mới, đề xuất các giải pháp phát triển nền điện ảnh tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo trong giai đoạn mới.

THANH HẢI