Hội thảo về ý tưởng Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075

Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam; Vụ trưởng Vụ Quy hoạch Kiến trúc, Bộ Xây dựng Trần Thu Hằng; Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng Trần Ngọc Chính; Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hà Nam đồng chủ trì Hội thảo. Cùng dự có Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam cho biết, Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội mở ra một giai đoạn mới, phát triển toàn diện đối với thành phố Đà Nẵng.

Sau khi hoàn thành trên cơ sở sáp nhập hai đơn vị hành chính, Đà Nẵng hôm nay không chỉ mở rộng về quy mô không gian mà còn hội tụ nhiều điều kiện đặc biệt, tạo một vị thế mới và tiềm năng khác biệt trong hệ thống đô thị quốc gia.

Đà Nẵng là thành phố duy nhất sở hữu hai di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận, bao gồm Đô thị cổ Hội An và Thánh địa Mỹ Sơn cùng khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm.

Thành phố có không gian cảnh quan đa dạng, liên hoàn từ núi, trung du, đồng bằng, ven biển đến hải đảo, sở hữu một hệ sinh thái tự nhiên phong phú với rừng, sông, biển, đường bờ biển dài, các lưu vực sinh thái có giá trị cao.

Đây không chỉ là một lợi thế về tài nguyên tự nhiên, văn hóa mà còn là nền tảng chiến lược để phát triển mô hình đô thị sinh thái, kinh tế xanh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Đà Nẵng đồng thời nằm ở vị trí chiến lược cửa ngõ ra biển của khu Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan, là điểm kết nối quan trọng hành lang kinh tế Đông Tây.

Trong tương lai, thành phố định hướng có hai cảng hàng không quốc tế cùng hệ thống cảng biển quy mô lớn, nổi bật là cảng Liên Chiểu được kỳ vọng trở thành một trong những cảng biển lớn nhất của cả nước.

Đặc biệt, Đà Nẵng cũng được Trung ương xác định là một trong hai Trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc mở rộng không gian phát triển tạo ra một dư địa rất lớn cho thành phố. Đà Nẵng hiện nay là địa phương có diện tích lớn thứ hai trong các thành phố cả nước, với không gian phát triển và mở rộng gần gấp 10 lần trước đây, trong đó có phần lớn là không gian sinh thái tự nhiên giàu bản sắc, văn hóa. Đây là điều kiện quan trọng để thành phố tái cấu trúc lại mô hình phát triển đô thị theo hướng hiện đại, bền vững và lâu dài.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam, bên cạnh những lợi thế nổi bật, cần phải nhìn nhận thẳng thắn rằng vẫn tồn tại những hạn chế, những thách thức đặt ra đối với quá trình phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Hiện nay, cấu trúc đô thị của Đà Nẵng vẫn còn nhiều vấn đề phải đối diện, thiếu cân đối. Khu đô thị lõi ven biển phát triển nhanh, tập trung hạ tầng dịch vụ khu dân cư. Trong khi đó, khu vực phía Tây và Tây Nam, vùng trung du miền núi vẫn còn chậm phát triển, thiếu động lực tăng trưởng, hạ tầng chưa đồng bộ, quá trình đô thị hóa chưa thực sự đồng đều giữa các khu vực, liên kết không gian, liên kết hạ tầng còn nhiều hạn chế.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đặc biệt là các trục giao thông Đông Tây, hệ thống thoát nước, chống ngập, hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển đô thị trong quy mô lớn và tương lai.

Một số dự án động lực trọng điểm về hạ tầng kỹ thuật như cảng Liên Chiểu, sân bay, tuyến đường ven biển, Khu thương mại tự do, các không gian sáng tạo, khu lấn biển, vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và triển khai, chưa tạo được hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong phát triển đô thị, cũng như vùng kinh tế.

Đồng thời, Đà Nẵng cũng là một trong những đô thị ven biển chịu tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu, đặc biệt là bão lũ, nước biển dâng, xâm nhập mặn. Đây sẽ là thách thức rất lớn đối với việc phát triển bền vững của thành phố trong chiến lược dài hạn.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam, bối cảnh phát triển mới cũng đang mở ra cho Đà Nẵng rất nhiều cơ hội quan trọng.

Xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, phát triển kinh tế biển, logistics, tài chính quốc tế, công nghệ cao, kinh tế xanh và đô thị thông minh đang tạo ra những dư địa, những động lực mới phát triển cho Đà Nẵng.

Việc mở rộng không gian đô thị cho phép tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa cực, đa trung tâm, hình thành những cực tăng trưởng mới, giảm áp lực cho khu đô thị lõi, đồng thời khai thác hiệu quả hơn tiềm năng sinh thái, cảnh quan và kinh tế biển.

Tuy nhiên, cơ hội luôn luôn đi cùng với thách thức. Đà Nẵng không chỉ đối mặt với áp lực phát triển nhanh, nguy cơ quá tải hạ tầng, suy giảm môi trường sinh thái mà còn phải cạnh tranh mạnh mẽ với các đô thị lớn trong khu vực về chất lượng sống, năng lực logistics, môi trường đầu tư và khả năng thu hút các nguồn nhân lực chất lượng cao.

“Chính vì vậy, quy hoạch lần này không chỉ đơn thuần là tổ chức lại không gian đô thị, mà phải là quá trình định hình mô hình phát triển mới cho thành phố trong nhiều thập kỷ tới”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam nhấn mạnh.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, đồ án quy hoạch chung của thành phố Đà Nẵng cần tập trung một số định hướng lớn.

Trong đó, cần xây dựng tư duy quy hoạch dài hạn vượt qua khỏi giới hạn tư duy nhiệm kỳ, các quy hoạch ngắn hạn. Đảm bảo đủ tầm nhìn, dư địa và tính linh hoạt để dẫn dắt sự phát triển thành phố trong nhiều thập kỷ tới.

Tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn để hoàn chỉnh mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm với sự phân vai rõ ràng nhưng liên kết chặt chẽ giữa các không gian phát triển, cực lõi, cực trung tâm, cực phía Nam, dải ven biển và vùng sinh thái phía Tây thành phố. Đồng thời tích hợp tư duy phát triển đa tầng, đa lớp trong tổ chức không gian, cấu trúc đô thị, liên kết vùng bền vững.

Nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của hạ tầng chiến lược trong tổ chức không gian phát triển đô thị, quy hoạch giao thông cần chuyển mạnh từ tư duy ưu tiên lưu lượng sang khả năng tiếp cận, phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng TOD và TAD với mô hình thành phố 15 phút nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, đảm bảo hiệu quả vận hành của đô thị.

Song song đó, phải giữ gìn lợi thế về môi trường, cảnh quan, chất lượng sống, những giá trị cốt lõi làm nên thương hiệu hấp dẫn của Đà Nẵng trong nhiều năm qua. Quan điểm phát triển thành phố không đánh đổi môi trường, tài nguyên và bản sắc đô thị để lấy sự tăng trưởng ngắn hạn.

Phó Chủ tịch UBND thành phố lưu ý, quy hoạch cần nhận diện sớm các điểm nghẽn phát triển, các nguy cơ về hạ tầng, môi trường, quản trị đô thị để thành phố sớm có giải pháp chủ động từ sớm, từ xa thay vì xử lý bị động trong tương lai.

“Hướng tới mục tiêu năm 2050, tầm nhìn 2075, Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái cấu trúc và định vị lại vai trò của mình trong không gian phát triển vùng, quốc gia và quốc tế. Chúng tôi tin tưởng rằng nếu được nghiên cứu một cách bài bản và triển khai nhất quán, Đà Nẵng không chỉ trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của miền Trung, Tây Nguyên mà của Việt Nam, có thể vươn xa thành hình mẫu về đô thị sinh thái, hiện đại, thông minh đáng sống, có sức cạnh tranh quốc tế và khu vực”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam nói.

Lãnh đạo thành phố mong tiếp tục nhận được sự đồng hành, sự đóng góp trí tuệ, tâm huyết của các đại biểu, chuyên gia trong suốt thời gian triển khai đồ án quy hoạch, cùng hướng tới mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị lớn, sinh thái, hiện đại, thông minh, có bản sắc riêng và có chất lượng cuộc sống hàng đầu trong khu vực.

Hội thảo diễn ra trong 01 buổi, nhằm tập hợp, tiếp nhận các ý kiến đóng góp, phân tích chuyên môn và phản biện khoa học từ các chuyên gia trong nước và quốc tế, các sở, ban, ngành tại địa phương, các tổ chức xã hội – nghề nghiệp, cùng các bên liên quan khác về ý tưởng Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Trong đó, tập trung các nội dung về vị thế, tiềm năng, động lực phát triển của thành phố Đà Nẵng trong bối cảnh mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, gắn với định hướng phát triển tổng thể quốc gia và chiến lược phát triển vùng.

Đánh giá, nhận diện toàn diện các điểm nghẽn hệ thống và bất cập của Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển mới. Các nhóm giải pháp mang tính đột phá, đồng bộ và khả thi nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển.

Định vị bản sắc đô thị, đề xuất chiến lược phát triển về không gian, giải pháp kiểm soát phát triển không gian mở rộng và tổ chức các vùng chuyển tiếp giữa đô thị - nông thôn - sinh thái.

Ý tưởng mô hình, cấu trúc phát triển không gian đối với Đà Nẵng. Ý tưởng kịch bản phát triển không gian gắn với phát triển kinh tế - xã hội.

Kết quả Hội thảo là cơ sở quan trọng để Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật và đơn vị tư vấn tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ Quy hoạch chung thành phố.

THANH THẢO