Lan tỏa những hình ảnh đẹp văn hóa giao thông

Trước hết, để tham gia giao thông an toàn, cần có những kỹ năng mang tính căn bản trong điều khiển phương tiện, cùng với ý thức luôn “tôn trọng, nhường nhịn, giúp đỡ nhau khi tham gia giao thông”. Tôn trọng có thể hiểu là chấp hành tốt các quy định, luật lệ, chẳng hạn như trẻ em thì không được điều khiển mô tô, xe máy, người chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe (GPLX) thì không được điều khiển ô tô, mô tô v.v…

Ngoài ra, đó còn là tôn trọng các hiệu lệnh, biển báo khi tham gia giao thông… Ở khía cạnh khác của văn hoá giao thông, có thể nhìn thấy rõ hơn, đó là những hành động đẹp mà chúng ta thường bắt gặp như nhường nhịn, giúp đỡ, hỗ trợ nhau nhau trên đường...

Khi lưu thông trên đường, tâm lý chung là ai cũng muốn an toàn đi và về, nhưng có nhiều nguyên nhân không mong muốn khác nhau dẫn đến những sự cố, va chạm, tai nạn, rồi những hành vi vi phạm, những hành xử thiếu văn hoá, thậm chí đến mức là vi phạm pháp luật. Hàng ngày khi “lên mạng” chúng ta không khó để bắt gặp những hình ảnh như vậy.

Bên cạnh đó, ở chiều ngược lại, những hình ảnh đẹp về văn hoá giao thông cũng rất cần được lan toả, được nhân lên để góp phần xây dựng một cộng đồng tham gia giao thông có văn hoá, văn minh, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những hành vi vi phạm và những hành xử không đẹp, thậm chí là mang tính bạo lực, gây rối trật tự công cộng. Nói tóm là là “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”...

Có một thực tế là những hành vi vi phạm khi tham gia giao thông, kể cả những hành xử kém văn hoá trên đường, nhất là sau những tình huống va chạm… lại có độ lan truyền rất nhanh. Điều này ở một khía cạnh nào đó cũng có ý nghĩa tích cực do trong nhiều trường hợp, từ những hình ảnh, clip về hành vi vi phạm đó, cơ quan chức năng vào cuộc, xác minh người vi phạm và xử lý nghiêm để làm gương và cũng là để răn đe, phòng ngừa. Nhưng cũng là những hình ảnh đó, những clip đó lại tác động không tốt đến tâm lý của người tham gia giao thông, tạo cảm giác lo lắng mỗi khi phải điều khiển phương tiện đi trên đường.

Trong điều kiện như vậy, việc lan toả những hình ảnh đẹp về văn hoá giao thông sẽ có những tác động tích cực đến cá nhân và cộng đồng, hình thành thói quen chấp hành các quy định đảm bảo an toàn, và cùng với đó là một lối sống đẹp, sẵn sàng giúp đỡ người khác trên đường.

Ở Đà Nẵng, trong mùa mưa bão cách đây chưa lâu, có những thời điểm gió giật mạnh, phương tiện xe máy đi qua một vài điểm xung yếu như cầu Rồng rất khó khăn, thậm chí là nguy hiểm.

Khi ấy có những chiếc xe ô tô cỡ lớn lưu thông qua đã chủ động di chuyển chậm để “che gió” cho những xe máy lưu thông qua cầu. Những hành động đó, dù không ai, không quy định nào bắt buộc cả, nhưng từ ý thức, từ nhận thức, chia sẻ, giúp đỡ với cộng đồng, chúng ta mới thấy được những hành động đẹp như vậy.

Có thể nói, những hình ảnh đẹp văn hoá giao thông không chỉ là sự hào hiệp, giúp đỡ, mà còn là sự chung tay nhằm xây dựng một cộng đồng tham gia giao thông văn minh, an toàn. Xuất phát từ thực tế, văn hoá giao thông trước hết là đi từ ý thức chấp hành các quy định. Muốn chấp hành tốt thì chúng ta phải hiểu các quy định là gì, nội dung biển báo, đèn tín hiệu có ý nghĩa ra sao... Khi đề cập đến điều này thì chúng ta cũng nhớ lại những ngày đầu tiên áp dụng Luật Trật tự ATGT đường bộ và Nghị định 168.

Có nhiều hình ảnh ghi lại cảnh xe máy dừng rất “ngay ngắn, gọn gàng” tại các ngã tư khi dừng chờ đèn đỏ, không xe nào lấn vạch cả. Rồi trên đường phố, cũng hầu như không thấy xe nào lấn làn, chuyển làn tuỳ tiện, sai quy định. Có thể nói là việc lan toả những hình ảnh được xem là “chuẩn mực” như vậy, cộng với nhận thức về các quy định có chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sẽ dần thay đổi nhận thức, thói quen tham gia giao thông chưa chuẩn của không ít người. Tất nhiên, đi cùng với đó phải là sự vào cuộc, tăng cường các biện pháp của các lực lượng chức năng mới có thể hạn chế những hình ảnh chưa đẹp, thậm chí là vi phạm.

Khi tham gia giao thông, nhất là ở vị trí người điều khiển phương tiện, một trong những yêu cầu quan trọng nhất là cần tập trung quan sát để có thể chủ động xử lý mọi tình huống giao thông. Nhưng thực tế giao thông trên đường luôn có những diễn biến khó lường, bất thường, sự tập trung đôi khi cũng có thể dẫn đến căng thẳng, mệt mỏi. Chưa kể tâm lý người điều khiển phương tiện không phải lúc nào cũng tốt, cũng dành hết cho việc tập trung điều khiển phương tiện…

Nếu trong môi trường giao thông có nhiều hình ảnh, hành động đẹp được lan toả, chẳng hạn như những hình ảnh nhường nhịn, giúp đỡ nhau trên đường, sẽ tạo hiệu ứng tốt, giúp người điều khiển phương tiện và người tham gia giao thông bớt đi nhiều cảm giác bất an, lo lắng trên đường. Những hình ảnh đẹp về giao thông cũng có tính giáo dục, khuyến khích người khác làm theo, dần dần sẽ trở thành một chuẩn mực khi tham gia giao thông.

Đơn cử như hình ảnh thường thấy là các phương tiện, nhất là xe máy khi dừng chờ đèn đỏ thường đứng lấn ra cả lối đi cho phương tiện rẽ phải (ở những ngã tư cho phép rẽ phải khi đèn đỏ). Nay thì tình hình cũng đã được cải thiện hơn. Ở những vị trí ngã tư, vẫn có lối đi được “mở” cho phương tiện rẽ phải khi đèn đỏ.

Chúng ta cũng có thể kể đến những hình ảnh đẹp khác như: Người đi bộ nhường đường cho xe ưu tiên; ô tô chủ động đi chậm hoặc dừng lại để người đi bộ qua đường được an toàn và thoải mái; người đi xe máy dừng xe để giúp người đi xe máy chở hàng hoá bị rơi hàng xuống đường; các phương tiện khi ở vào tình huống kẹt xe, ùn ứ ở hướng đi của mình cũng không lấn sang làn ngược chiều để tạo điều kiện cho việc giải toả ùn ứ được nhanh chóng; CSGT cùng tham gia thu dọn bùn đất vương vãi trên đường do phương tiện ô tô tải chở đất không che chắn kỹ...

Thiết nghĩ, lan toả những hình ảnh đẹp văn hoá giao thông cũng là một cách góp phần gắn kết cộng đồng, nâng cao tinh thần tương thân tương ái, xây dựng văn hoá văn minh đô thị, xây dựng thói quen luôn tuân thủ và chấp hành pháp luật về đảm bảo trật tự an toàn giao thông

DIỆP DÂN HÙNG