Thanh thiếu niên vi phạm pháp luật và những “khoảng trống” cần lấp đầy - Kỳ cuối: Giữ “vùng an toàn” – Không thể chỉ trông chờ vào lực lượng Công an
Sau những vụ tụ tập gây rối, đua xe, mang hung khí “thị uy” trên đường phố hay các cuộc hẹn hỗn chiến xuất phát từ mạng xã hội, điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật, mà còn là câu hỏi: Vì sao nhiều thanh thiếu niên hôm nay dễ dàng trượt khỏi những chuẩn mực đạo đức, bất chấp hậu quả để lao vào những “cuộc chơi” nguy hiểm?
Thực tế cho thấy, phía sau một thanh thiếu niên vi phạm pháp luật thường tồn tại nhiều khoảng trống: khoảng trống trong sự quan tâm của gia đình, khoảng trống trong giáo dục kỹ năng sống, khoảng trống của sự đồng hành, sẻ chia và định hướng giá trị.
Khi nhiều đứa trẻ lớn lên trong “cô đơn”
Một cán bộ Công an cơ sở từng chia sẻ rằng, trong quá trình làm việc với thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, điều khiến anh day dứt nhất là có nhiều em gần như không tìm thấy sự kết nối với gia đình. Có em bố mẹ ly hôn, từ nhỏ sống với ông bà. Có em cha mẹ đi làm ăn xa nhiều năm, thiếu sự quan tâm sát sao. Cũng có em sống đầy đủ vật chất nhưng thiếu sự lắng nghe, sẻ chia.
Với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an, thời gian gần đây, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên đường phố có chiều hướng giảm rõ rệt.
Không ít thanh thiếu niên hiện nay lớn lên cùng điện thoại thông minh, mạng xã hội và những mối quan hệ ảo nhiều hơn là những cuộc trò chuyện thật với gia đình. Khi không tìm được sự đồng cảm ở nhà, nhiều em bắt đầu tìm kiếm sự công nhận từ bạn bè ngoài xã hội hoặc trên không gian mạng. Và cũng từ đó, các em dễ bị lôi kéo vào những hội nhóm lệch chuẩn, những “cuộc chơi” để thể hiện bản thân.
Thực tế cho thấy, nhiều vụ tụ tập đua xe, gây rối thời gian qua tại Đà Nẵng có sự tham gia của thanh thiếu niên bỏ học sớm, thiếu sự quản lý hoặc thường xuyên lang thang đêm khuya. Điều đáng nói là phần lớn các em không phải “trẻ hư từ bản chất”, mà chỉ đang thiếu điểm tựa tinh thần và thiếu người định hướng đúng lúc.
“Lúc đầu tụi em chỉ muốn có người chơi cùng, muốn được chú ý thôi. Ở nhà ai cũng bận, nhiều khi cả ngày chẳng nói chuyện với nhau câu nào. Lên mạng thấy bạn bè rủ rê, tụ tập đi chơi đêm, đua xe rồi quay clip đăng lên thì thấy vui, thấy mình ‘có tiếng nói’. Đến khi bị Công an xử lý, em mới nhận ra mình đã đi quá xa…” - lời chia sẻ của một thiếu niên vừa bị tạm giữ để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng khiến nhiều người không khỏi xót xa.
Không thể chỉ trông chờ vào lực lượng Công an
Trước tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật có chiều hướng diễn biến phức tạp, Giám đốc Công an thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo toàn lực lượng mở nhiều đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Các lực lượng 911, Cảnh sát hình sự, Cảnh sát giao thông, Công an cơ sở và các tổ công tác triển khai theo Kế hoạch 919/KH-CATP-PV01 ngày 10/4/2026 đã đồng loạt tăng cường tuần tra ban đêm, khép kín địa bàn, tập trung vào các tuyến đường, khu vực thường xuyên tụ tập đông người.
Cùng với các biện pháp đấu tranh, ngăn chặn, thì công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật trong thanh thiếu niên cũng được Công an thành phố và Công an các đơn vị, địa phương đẩy mạnh, tăng cường.
Qua công tác tuần tra, nhiều nhóm thanh thiếu niên mang hung khí đã được phát hiện, ngăn chặn kịp thời trước khi xảy ra hậu quả nghiêm trọng. Hàng trăm phương tiện độ chế, xe không giấy tờ, xe tháo biển kiểm soát bị xử lý. Đặc biệt, lực lượng Công an không chỉ xử lý hành vi vi phạm mà còn triệu tập phụ huynh để tuyên truyền, yêu cầu cam kết quản lý con em.
Theo thống kê của Phòng Cảnh sát hình sự, từ ngày 10/4 đến 04/5/2026, các lực lượng phối hợp triển khai Kế hoạch 919 đã huy động hơn 1.200 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; phát hiện 407 trường hợp vi phạm, tạm giữ 277 phương tiện mô tô; đẩy đuổi 601 lượt thanh thiếu niên với 496 lượt xe mô tô và kiểm tra hành chính 127 cơ sở kinh doanh có dấu hiệu phức tạp về an ninh trật tự.
Cũng trong thời gian trên, các tổ công tác 911 đã kiểm tra hơn 500 lượt người và phương tiện, phát hiện 498 trường hợp vi phạm; trong đó bàn giao Công an cơ sở xử lý 134 trường hợp liên quan đến trật tự xã hội, ma túy, kinh tế và an toàn giao thông, có 37 trường hợp dưới 18 tuổi.
Song song với công tác đấu tranh, lực lượng Công an cũng đẩy mạnh tuyên truyền tại trường học về tác hại của ma túy, bạo lực học đường, vi phạm giao thông và nguy cơ phạm tội từ mạng xã hội.
Nhiều mô hình như “Phòng ngừa, ngăn chặn ma túy xâm nhập học đường”, “Cổng trường an toàn”, “Tuyên truyền pháp luật học đường”… đang được triển khai rộng khắp và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nếu chỉ riêng lực lượng Công an vào cuộc thì chưa đủ. Để kéo thanh thiếu niên ra khỏi nguy cơ vi phạm pháp luật, điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng môi trường sống lành mạnh, sự quan tâm đúng mức từ gia đình và những giá trị tích cực từ xã hội.
Gia đình phải là “lá chắn” đầu tiên
Nhiều phụ huynh hiện nay quá bận rộn mưu sinh hoặc phó mặc việc giáo dục con cái cho nhà trường. Có người chỉ quan tâm điểm số mà quên mất con mình đang nghĩ gì, chơi với ai, tiếp xúc điều gì trên mạng xã hội.
Theo các chuyên gia tâm lý, điều thanh thiếu niên cần nhất không chỉ là vật chất đầy đủ mà còn là sự quan tâm thực sự từ cha mẹ. Một bữa cơm đủ đầy nhưng thiếu trò chuyện chưa chắc khiến con cảm thấy được yêu thương. Một lời hỏi han đúng lúc đôi khi có giá trị hơn nhiều bài giảng đạo lý.
Để thanh thiếu niên không đánh mất tương lai, thì gia đình, nhà trường và xã hội có vai trò rất quan trọng, là “lá chắn” để các em không sa vào con đường phạm tội, dính vào vòng lao lý.
Chị N.T.H. (trú phường Liên Chiểu, Đà Nẵng), phụ huynh có con từng tham gia tụ tập chạy xe đêm, chia sẻ: “Trước đây vợ chồng tôi cứ nghĩ lo cho con đầy đủ tiền bạc, điện thoại, xe cộ là đã làm tròn trách nhiệm. Nhưng đến khi cháu bị Công an mời lên làm việc, tôi mới nhận ra lâu rồi cả nhà không có một bữa cơm đúng nghĩa”.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, cha mẹ không thể chỉ làm “người quản lý”, mà cần trở thành người đồng hành cùng con trong thế giới số. Muốn con tránh xa nội dung độc hại, trước hết cha mẹ phải biết con đang tiếp cận điều gì, chơi với ai và suy nghĩ ra sao.
Sự quan tâm không thể thay thế bằng camera giám sát hay vài cuộc gọi kiểm tra. Thanh thiếu niên càng ở tuổi nổi loạn càng cần được lắng nghe bằng sự tôn trọng và thấu hiểu.
Một thực tế hiện nay là nhiều học sinh có thể học tốt nhưng lại thiếu kỹ năng ứng xử, thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc và thiếu bản lĩnh trước cám dỗ. Điều đó cho thấy giáo dục học đường không thể chỉ dừng ở việc dạy văn hóa.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, nhà trường cần chú trọng hơn giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và trách nhiệm công dân.
Đặc biệt, cần giúp học sinh hiểu rằng mọi hành vi trên không gian mạng đều có thể dẫn đến hậu quả ngoài đời thực. Một bình luận kích động có thể dẫn tới hỗn chiến; một clip câu view phản cảm có thể phá hỏng tương lai; một lần tụ tập “cho vui” cũng có thể trở thành hồ sơ xử lý hình sự.
Cô giáo Trần Thị Minh Tâm, giáo viên chủ nhiệm tại một trường THPT trên địa bàn thành phố, cho biết: “Nhiều học sinh hiện nay rất nhạy bén công nghệ nhưng lại thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc và ứng xử ngoài đời thực. Có em chỉ vì bị kích động trên mạng xã hội mà sẵn sàng hẹn gặp để giải quyết mâu thuẫn”.
Theo cô Tâm, nếu người lớn chỉ áp đặt, phê bình mà thiếu lắng nghe thì rất khó để học sinh mở lòng chia sẻ. Vì vậy, trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn phải trở thành nơi học sinh được lắng nghe, được định hướng những giá trị sống tích cực.
Xã hội cần nhiều “vùng sáng” cho giới trẻ
Một vấn đề khác cũng cần nhìn nhận là hiện nay nhiều thanh thiếu niên thiếu sân chơi lành mạnh, thiếu môi trường để phát triển năng lực tích cực. Khi không có nơi thể hiện bản thân đúng cách, không ít em tìm đến những “cuộc chơi nổi loạn” như một cách khẳng định mình.
Vì vậy, cùng với công tác quản lý, xã hội cần tạo ra nhiều “vùng sáng” để thanh thiếu niên được tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa, kỹ năng, thiện nguyện và phong trào tích cực.
Đại diện Thành đoàn Đà Nẵng cho rằng: “Thanh thiếu niên hiện nay rất cần môi trường tích cực để thể hiện bản thân và được ghi nhận theo hướng đúng đắn. Nếu không có sân chơi lành mạnh, các em rất dễ tìm đến những hội nhóm tiêu cực trên mạng xã hội để khẳng định mình”.
Theo đó, nhiều mô hình sinh hoạt thanh niên, hoạt động trải nghiệm, tình nguyện, hướng nghiệp đã được triển khai nhằm thu hút giới trẻ tham gia. Tuy nhiên, để công tác này hiệu quả hơn, cần sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội.
Đấu tranh với thanh thiếu niên vi phạm pháp luật không chỉ là xử lý một vụ đua xe hay một nhóm gây rối. Quan trọng hơn, đó là hành trình giữ cho người trẻ không đánh mất phương hướng giữa những biến động của xã hội hiện đại.
Đà Nẵng đang phát triển nhanh, đời sống số ngày càng tác động sâu rộng đến giới trẻ. Điều đó càng đặt ra yêu cầu phải xây dựng “lá chắn mềm” từ gia đình, nhà trường và cộng đồng để bảo vệ thanh thiếu niên trước những lệch chuẩn xã hội.
Bởi suy cho cùng, các biện pháp nghiệp vụ chỉ có thể xử lý phần ngọn. Muốn giữ bình yên bền vững, phải giữ được con người từ gốc rễ. Giữ để những bạn trẻ hôm nay không lớn lên trong sự vô cảm. Giữ để tuổi trẻ không bị dẫn lối bởi những giá trị ảo. Và giữ để mỗi thanh thiếu niên hiểu rằng bản lĩnh thật sự không nằm ở sự nổi loạn, mà ở khả năng sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.
KHÁNH NGỌC
Kỷ niệm 40 năm thành lập đồng hương Đà Nẵng tại tỉnh Đắk Lắk
Ngày 22-3, Ban liên lạc đồng hương Đà Nẵng tại tỉnh Đắk Lắk tổ chức gặp mặt truyền thống nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026.
Lập lại trật tự đô thị ở Đà Nẵng: bắt đầu từ thay đổi ý thức người dân
Triển khai Chỉ thị số 14-CT/TU của Thành ủy và Kế hoạch 109/KH-UBND của UBND TP Đà Nẵng nhằm tạo chuyển biến rõ nét về trật tự vỉa hè, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị, thời gian qua, các đơn vị cơ sở thuộc Công an thành phố đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng đồng loạt ra quân, xử lý tình trạng lấn chiếm trái phép vỉa hè, lòng đường.
Vì một Đà Nẵng không ma tuý
Thành phố xác định rõ quan điểm “cắt cung, giảm cầu”, kết hợp đấu tranh quyết liệt với quản lý chặt chẽ, phòng ngừa từ sớm; đồng thời triển khai xây dựng “xã, phường, đặc khu không ma tuý”, tạo nền tảng kiểm soát ngay từ cơ sở.
Không để tái diễn tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên đường phố
Trước tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, điều khiển phương tiện lạng lách, đánh võng, gây rối trật tự công cộng trên một số tuyến đường diễn biến phức tạp, Công an thành phố Đà Nẵng đồng loạt triển khai các biện pháp nghiệp vụ, quyết liệt trấn áp, xử lý nghiêm, nhằm lập lại kỷ cương, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.
Thông qua nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2075
Ngày 31-3, tại Hà Nội, Thứ Trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội nghị thẩm định nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2075. Đại diện các bộ, ngành có liên quan; Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam tham dự hội nghị.
Chưa có bình luận ý kiến bài viết!