Ngày 16, 17-5: Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ năm 2026

Theo lịch trình, sáng 16-5 (nhằm 30-3 âm lịch), từ 8h00 đến 9h30, tại Đình Thần Nông sẽ diễn ra hoạt động chấm cờ Mục đồng của các tộc họ. Từ 9h30 đến 11h00 sẽ có các trò chơi dân gian phục vụ người dân và du khách.

Chiều cùng ngày, từ 13h45 đến 15h45, tại nhà cổ ông Lê Đức Phúc diễn ra tọa đàm “Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ trong không gian văn hóa "Làng trong phố, phố trong làng" phường Hòa Xuân”.

Lễ khai mạc Lễ hội Mục đồng làng Phong Lệ năm 2026 diễn ra từ 16h00 đến 17h00 tại Đình Thần Nông. Ngay sau lễ khai mạc là lễ rước Thần Nông dạo đồng từ 17h00 đến 19h00.

Buổi tối, từ 19h00 đến 21h00, chương trình hô hát bài chòi và văn nghệ phục vụ Nhân dân sẽ được tổ chức tại Đình Thần Nông.

Ngày 17-5 (mùng 1-4 âm lịch), từ 7h30 đến 10h30, Hội đồng chư phái tộc làng Phong Lệ điều hành các nghi thức lễ cúng tại Đình Thần Nông.

Từ 8h00 đến 10h30 diễn ra hoạt động dâng hương của đại biểu và Nhân dân; các trò chơi dân gian cũng được tổ chức song song từ 8h00 đến 10h00. Bế mạc và trao giải Lễ hội từ 10h00 đến 10h30.

Lễ hội Mục Đồng gắn với Đình Thần Nông (thuộc làng Phong Lệ, xã Hòa Châu (cũ), nay là phường Hòa Xuân) là lễ hội độc đáo, duy nhất trên toàn quốc nhằm tôn vinh trẻ chăn trâu. 

Lễ hội Mục đồng gắn với Đình Thần Nông, làng Phong Lệ - ngôi đình tọa lạc giữa trung tâm của phường Hòa Xuân với thế tựa núi, tựa biển và được UBND thành phố công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố ngày 14-6-2007. 

Theo truyền khẩu, làng Phong Lệ xưa có một cồn cỏ. Ngày nọ, có người xua đàn vịt lên cồn, chân vịt bỗng bị dính chặt xuống đất như có bàn tay ai đó níu lại. Người dân cho rằng có thần linh giáng hạ nên chẳng ai dám bén mảng đến cồn. Từ đó, cồn có tên là Cồn Thần.

Một hôm, có đàn trâu đi lạc lên cồn, đám trẻ chăn trâu đến tìm nhưng không trẻ nào hề hấn gì. Từ đó, tiếng gần đồn xa là Cồn Thần chỉ cho các trẻ chăn trâu đến gần mà thôi.

Xóm Cồn về sau được gọi là xóm Đồng, là nơi tụ tập của các mục đồng trong làng. Xuất phát từ câu chuyện lạ lùng ấy, sau nhiều thế hệ dần hình thành một lễ hội dành riêng cho trẻ chăn trâu, gọi là Lễ hội Mục Đồng làng Phong Lệ, diễn ra vào ngày mùng một tháng Tư âm lịch hàng năm. 

Nghi thức quan trọng nhất của Lễ hội là rước Thần Nông từ Cồn Thần về đình Thần Nông. Tiếp theo là lễ an vị thần; sau cùng là lễ rước Thần Nông dạo đồng Phong Lệ.

Lễ hội truyền thống rước Mục Đồng giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân làng Phong Lệ.

Lễ hội là sản phẩm sáng tạo thể hiện sự gắn kết cộng đồng. Bản sắc văn hóa trong Lễ hội rước Mục Đồng đã và đang được cộng đồng duy trì, thực hành, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, có tính lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn hóa tâm linh của người dân làng Phong Lệ.

THANH NGUYÊN