Sống xanh ở phố Hội

Khu dân cư đồng lòng

Mỗi ngày, sau khi dọn dẹp nhà cửa, bà Nguyễn Thị Lan (khối phố An Thái phường Hội An) lại tách riêng những loại rác có thể tái chế trước khi mang ra điểm thu gom. Chai lọ, vật dụng còn có thể sử dụng được để riêng; những loại rác khác cũng được phân loại ngay từ trong nhà. Công việc lặp đi lặp lại thành một thói quen của gia đình. “Mình tách rác ngay từ trong nhà cho quen, để lúc đem ra thì đã phân loại sẵn, người thu gom cũng đỡ vất vả”, bà Lan nói.

Từ những thay đổi trong từng gia đình, việc giảm rác đang được phường Hội An triển khai theo nhiều cách, từ phân loại rác tại nguồn đến hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần.

Năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hội An phối hợp các tổ chức chính trị, đoàn thể, khu dân cư, cơ sở tôn giáo và hội quán người Việt gốc Hoa tổ chức ký kết chương trình hành động, vận động người dân thay thế một số sản phẩm dùng một lần bằng túi ni-lông tự hủy, chai thủy tinh, đồ đựng bằng inox. Cùng với đó, phường duy trì “1 giờ vì Hội An sạch hơn” vào chiều thứ Sáu tại cơ quan, đơn vị và “Ngày Chủ nhật xanh” hằng tuần.

Tại 14 tổ dân phố, các đợt ra quân tập trung xóa điểm tập kết rác, trồng cây, làm tuyến đường hoa, vớt rác trên sông Hoài. Ngày “Không túi ni-lông” 9-9 được duy trì hằng năm, cùng các hoạt động đổi rác lấy sản phẩm thân thiện với môi trường hoặc cây xanh.

Đáng chú ý, phong trào “Người Hội An sống xanh - hành động đẹp - ứng xử văn minh”, gắn với Chỉ thị số 14-CT/TU của Thành ủy về trật tự đô thị và nếp sống văn minh, được triển khai xuống khu dân cư. Cả 18 Ban công tác Mặt trận đã ký cam kết. Đồng thời ra mắt ba mô hình tiêu biểu trợ lực cho phong trào, gồm: “Công dân xanh - Môi trường xanh” tại tổ dân phố Xuyên Trung; “Tổ dân phố Sạch đẹp - an toàn - văn minh” và “Khu dân cư đô thị - 04 tự quản” tại tổ dân phố Phong Hòa.

Bên cạnh đó, các tổ giám sát cộng đồng được thành lập để nhắc nhở hộ gia đình, hộ kinh doanh thực hiện các cam kết. Theo bà Ngô Thị Tuyết Nhung, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hội An, mỗi khu dân cư có thể lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện thực tế, nhưng điều quan trọng là người dân cùng tham gia và cùng chịu trách nhiệm với không gian sống của mình.

“Khi đó, việc giảm rác và giữ gìn cảnh quan sẽ trở thành một phần của nếp sống văn minh ở Hội An”, bà Nhung nói.

Cách làm xanh của phố du lịch

Trong không gian phố cổ, từ những vật dụng phục vụ hằng ngày, một số cơ sở làm du lịch đang tìm cách giảm lượng rác thải ra môi trường. Tại cửa hàng EcoDenim trên đường Nguyễn Duy Hiệu, những chiếc quần jeans cũ được tháo rời, chọn từng mảng vải còn tốt rồi ghép thành quần, áo, túi, đồ trang trí và các sản phẩm nghệ thuật…

Chị Nguyễn Thị Lan Anh, đại diện EcoDenim cho biết, mỗi tháng, cơ sở tiếp nhận khoảng 1 tấn đồ jeans cũ, chọn lọc và chế tác thành khoảng 400 sản phẩm thời trang tái chế như áo, quần, túi và đồ dùng khác.

Nguồn nguyên liệu được thu gom từ đồ cũ của người dân, các cửa hàng thời trang và những lô hàng không xuất khẩu được.

“Đồ cũ có những phần vải vẫn còn rất tốt, nếu biết tận dụng thì có thể làm thành một sản phẩm mới. Quan trọng là tìm được cách để những món đồ tưởng như đã hết giá trị có thêm một lần sử dụng”, chị Lan Anh chia sẻ.

Với mức giá từ 200.000 đến 500.000 đồng cùng giá trị “độc bản” của từng sản phẩm, những món đồ tái chế từ jeans nhận được sự quan tâm của người dân và du khách trong, ngoài nước.

Chị Lan Anh cũng mong muốn mở rộng việc tái chế sang nhiều loại vật liệu khác, trong đó có nhựa, ni-lông và lốp xe.

Tại quán nước Mót Hội An, hành trình giảm rác bắt đầu từ những vật dụng phục vụ khách. Ngày 07-7-2020, quán quyết định nói không với ly nhựa. Anh Nguyễn Hữu Xuân, chủ quán, cho biết thời điểm đó lượng khách đến đông, trong khi rác thải tại phố cổ ngày càng gia tăng. Vì vậy, quán muốn góp một phần nhỏ vào việc thay đổi thói quen sử dụng những vật dụng dùng hằng ngày, hướng đến giảm rác thải và bảo vệ môi trường.

Từ đó, ly và ống hút nhựa được thay bằng ly giấy, ống hút tre và cỏ sậy; túi ni-lông dùng một lần cũng được hạn chế, rác được phân loại ngay tại nguồn. Không dừng ở việc thay vật dụng, Mót thay cả cách phục vụ.

Thay vì mặc định đưa túi cho khách, nhân viên chủ động hỏi khách có cần hay không. Theo anh Xuân, nhiều người chọn không nhận túi. Quán cũng khuyến khích khách mang chai cá nhân để mua nước, không dùng ống hút khi không cần và bỏ ly đúng nơi quy định.

Với những chiếc ống hút cỏ sậy, anh Xuân còn khuyến khích khách giữ lại để dùng nhiều lần. Chỉ cần bỏ vào túi là có thể mang theo khi cần, vừa tiện cho người sử dụng, vừa hạn chế thêm một chiếc ống hút bị bỏ đi sau một lần dùng. Một chiếc túi được dùng lại, một chiếc ly được thay thế, một mảnh vải cũ được giữ lại, ở phố Hội, những câu chuyện về môi trường đôi khi bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ như thế.

QUANG HÀ