Xã Trà Giáp chủ động ứng phó thiên tai, mưa lũ

Sẵn sàng ứng phó tại vùng xung yếu

Là địa bàn miền núi cao, địa hình cách trở phần lớn là đồi dốc, xã Trà Giáp tiềm ẩn nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, lũ ống và ngập úng khi mưa lớn kéo dài. Thực tế mưa lũ những năm qua và đặc biệt là cuối năm 2025, tình hình sạt lở trên đia bàn xã xảy ra quy mô lớn, gây thiệt hại rất lớn về giao thông và đời sống dân sinh. Nhiều đoạn đường bị cô lập, chia cắt dài ngày, nhiều nhà dân bị sạt lở cuốn trôi. Hoa màu, cây cối của đồng bào bị thiệt hại. Lưới điện quốc gia bị gãy trụ, đứt dây, cắt nguồn dài ngày... 

Trong đợt mưa lớn từ ngày 26-10 đến 7-11-2025, Trà Giáp rà soát 270 hộ với 1.132 khẩu ở các khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng, lũ ống, lũ quét. Trên cơ sở đó, địa phương tổ chức 4 lượt di dời, đưa 149 hộ với 618 khẩu tại 5 thôn đến nơi an toàn theo hình thức tập trung và xen ghép.

Để bảo đảm công tác sơ tán diễn ra kịp thời, địa phương chuẩn bị các điều kiện thiết yếu tại nơi di dời, gồm chỗ ở, chất đốt, nước sạch, lương thực, y tế và vệ sinh môi trường. Lực lượng công an, quân sự, xung kích được bố trí tuần tra, túc trực tại các điểm xung yếu; các tổ công tác ở thôn thường xuyên nắm tình hình, sẵn sàng hỗ trợ người dân khi có tình huống phát sinh.

Cùng với lực lượng tại chỗ, vật tư phục vụ ứng phó cũng được chuẩn bị đầy đủ như áo mưa, ủng, đèn pin, cuốc, xẻng, xà beng, máy phát điện và các thiết bị cần thiết. Địa phương đồng thời huy động phương tiện của các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn, sẵn sàng xử lý điểm sạt lở, hỗ trợ người dân theo phương châm “4 tại chỗ”.

Khi thiên tai diễn biến phức tạp, phương án ứng phó tại chỗ được triển khai kịp thời. Địa phương huy động 4 máy múc, 2 xe tải và 1 máy ủi, giải phóng gần 40.000m³ đất đá sạt lở trên các tuyến giao thông; lực lượng tại chỗ hỗ trợ cứu nạn 5 người bị thương do sạt lở đất, di chuyển 3 phụ nữ sinh đẻ, đồng thời vận chuyển lương thực, thuốc men, nhu yếu phẩm đến các khu vực bị chia cắt và hỗ trợ di chuyển tài sản của các hộ dân phải sơ tán.

Dù đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, đợt thiên tai cuối năm 2025 vẫn gây thiệt hại lớn tại Trà Giáp. Theo báo cáo của UBND xã, 5 người bị thương, trong đó 2 người bị thương nặng; 6 nhà bị sập hoàn toàn, 26 nhà bị thiệt hại ở các mức độ khác nhau và 24 nhà bị ngập. Nhiều công trình giao thông, thủy lợi, cấp nước, điện và thông tin liên lạc bị hư hỏng; tổng thiệt hại ước tính 42,4 tỷ đồng.

Thiên tai gây nhiều trở ngại cho công tác ứng phó khi nhiều tuyến giao thông từ các thôn về trung tâm xã bị sạt lở, chia cắt; toàn xã mất điện trong nhiều ngày, hệ thống viễn thông cũng bị gián đoạn, ảnh hưởng đến việc đi lại và liên lạc của người dân. Vì vậy, địa phương xác định việc rà soát các khu vực có nguy cơ, xây dựng phương án di dời người dân, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và hậu cần tại chỗ là nhiệm vụ trọng tâm, phải triển khai từ sớm.

Chủ tịch UBND xã Trà Giáp Phùng Văn Nam cho biết, từ thực tế mùa mưa lũ năm 2025, địa phương tiếp tục rà soát các khu vực có nguy cơ, củng cố lực lượng, phương tiện tại chỗ và phương án di dời dân; đồng thời chuẩn bị các điều kiện cần thiết, sẵn sàng ứng phó với các tình huống thiên tai trong năm 2026.

Theo ông Phùng Văn Nam, năm 2026, địa phương tập trung hoàn thiện phương án phòng, chống thiên tai theo từng cấp độ rủi ro; củng cố lực lượng xung kích, lực lượng tại chỗ và chuẩn bị vật tư, phương tiện, thiết bị sẵn sàng ứng phó. Cùng với đó, xã Trà Giáp từng bước đầu tư các công trình phục vụ sơ tán, di dời tập trung, nâng cao khả năng bảo đảm an toàn cho người dân tại các khu vực có nguy cơ. Địa phương định hướng cơ cấu lại mùa vụ sản xuất, quy hoạch các khu dân cư tập trung, gắn phát triển kinh tế - xã hội với yêu cầu phòng, chống thiên tai.

Chủ động giảm rủi ro

Thực tiễn ứng phó mưa bão năm 2025 cho thấy, công tác phòng, chống thiên tai ở xã Trà Giáp cần chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa, thay vì chỉ tập trung ứng cứu, khắc phục hậu quả khi sự cố xảy ra. Theo đánh giá của địa phương, các công trình phòng, chống thiên tai kiên cố tại chỗ còn hạn chế, việc di dời tập trung người dân ở vùng nguy cơ vẫn gặp khó khăn; trong khi địa hình miền núi tiềm ẩn nguy cơ sạt lở tại những điểm mới, khó dự báo.

Khó nhất của Trà Giáp là mạng lưới giao thông còn hạn chế. Xã kết nối với bên ngoài qua trục giao thông huyết mạch từ đường Đông Trường Sơn dẫn vào nên khi bị sạt lở đất đá dẫn đến cô lập giao thông. Chính vì vậy, việc phát huy phương châm 4 tại chỗ sẽ chủ động giảm đáng kể rủi ro khi thiên tai, mưa lũ ập đến.

Chủ tịch UBND xã Trà Giáp Phùng Văn Nam thông tin thêm, ngoài sự chủ động thì năm 2026 địa phương xác định nhu cầu kinh phí khoảng 181 tỷ đồng để khắc phục, bảo đảm an toàn các tuyến giao thông; khoảng 320 tỷ đồng đầu tư các khu dân cư tập trung an toàn cho người dân vùng sạt lở, có nguy cơ sạt lở; khoảng 73,5 tỷ đồng xây dựng kè chống sạt lở tại các khu dân cư xung yếu. Qua đây sẽ hạn chế được thiệt hại về nhà ở và giúp đồng bào ổn định cuộc sống bền vững trước thiên tai.

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Trà Giáp chiều 23-9 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng yêu cầu địa phương chủ động triển khai phương án phòng, chống thiên tai trong mùa mưa bão, nhất là các khu vực có nguy cơ sạt lở cao. UBND xã triển khai lực lượng tập trung rà soát phương án sơ tán Nhân dân khi có diễn biến xấu về mưa lũ, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Cùng với đó, chủ động nắm chắc tình hình địa bàn, nhất là khu vực giáp ranh, khu vực xung yếu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống ứng phó thiên tai.

Hiện sắp bước vào mùa mưa lũ năm 2026 và dự báo thời tiết sẽ diễn biến khó lường. Rút kinh nghiệm từ mùa mưa lũ năm 2025, xã Trà Giáp tập trung chuẩn bị từ từ sơm, từ xa kịch bản ứng phó kịp thời khi thiên tai xảy ra để góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

PHƯƠNG THUẬN