Hành chính công chủ động, hướng tới nền hành chính thông minh

Nền tảng vững chắc cho dịch vụ hành chính công chủ động

Theo báo cáo, hệ thống dịch vụ hành chính công chủ động tại Đà Nẵng bước đầu ghi nhận những kết quả rõ nét cả về quy mô triển khai lẫn hiệu quả vận hành. Đến nay, 27 dịch vụ được cấu hình và đưa vào vận hành thí điểm. Trên cơ sở đó, Viettel Đà Nẵng tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, xây dựng danh mục đề xuất mở rộng thêm 43 dịch vụ trong năm 2026.

Các dịch vụ dự kiến mở rộng tập trung vào những lĩnh vực thiết yếu, bám sát nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp, như an sinh xã hội, dịch vụ theo sự kiện vòng đời (khai sinh, cư trú, khai tử), nhắc hạn giấy phép – chứng chỉ, cũng như các dịch vụ hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh. Điểm chung của các nhóm dịch vụ này là có dữ liệu sẵn sàng, quy trình rõ ràng và khả năng triển khai nhanh, tạo tác động trực tiếp và tức thời.

Sau thời gian vận hành thí điểm, hệ thống đã chứng minh tính hiệu quả thông qua các chỉ số cụ thể. Khoảng 4.000 tài khoản người dân và doanh nghiệp đã được tạo lập; 3.400 hồ sơ điện tử được tiếp nhận và xử lý; hơn 15.400 giấy phép được quản lý và đồng bộ dữ liệu...

Đáng chú ý, hệ thống đã phát huy vai trò “chủ động phục vụ” khi tự động gửi gần 25.500 thông báo cho công dân, doanh nghiệp qua các kênh như email, SMS, zalo; tiếp nhận và phản hồi khoảng 8.900 lượt tương tác. Đây là bước chuyển quan trọng từ mô hình hành chính thụ động sang chủ động tiếp cận và hỗ trợ người dân.

Thực tiễn triển khai cũng cho thấy, các dịch vụ đã bắt đầu phát sinh hồ sơ trong nhiều lĩnh vực thiết yếu như khai sinh, khai tử, cấp đổi thẻ hướng dẫn viên du lịch, gia hạn phù hiệu vận tải, cấp phép an toàn thực phẩm… qua đó khẳng định tính khả thi và khả năng nhân rộng của mô hình.

Quá trình triển khai ghi nhận sự tham gia tích cực của nhiều ngành. Trong đó, lĩnh vực ngân hàng đóng vai trò quan trọng với định hướng phổ cập tài khoản thanh toán cho toàn dân, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Ở lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, 10 dịch vụ chủ động đã được triển khai, chủ yếu liên quan đến nhắc hạn giấy phép.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra một số thách thức, đặc biệt là việc tiếp cận dịch vụ của nhóm hộ nghèo, cận nghèo thông qua tổng đài 1022, cũng như bài toán dữ liệu đất đai còn phân tán, liên quan đến nhiều cơ quan quản lý.

Trong khi đó, lĩnh vực khoa học và công nghệ dù đã hoàn tất cấu hình 7 dịch vụ công (bao gồm 4 dịch vụ toàn trình), nhưng số lượng hồ sơ phát sinh còn hạn chế do đặc thù dịch vụ chủ yếu là gia hạn. Bên cạnh đó, việc đồng bộ dữ liệu từ hệ thống cũ vẫn là “nút thắt” lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành và khai thác dữ liệu dùng chung.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là việc ngành Thuế triển khai hệ thống thông báo tự động thay thế phương thức gửi văn bản giấy truyền thống. Giải pháp này cho phép tự động trích xuất danh sách nợ thuế, gửi thông báo nhắc nợ nhiều lần và tích hợp với nền tảng định danh điện tử VNeID nhằm đảm bảo tính pháp lý, minh bạch.

Không chỉ giúp tiết kiệm chi phí vận hành, hệ thống còn nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế tranh chấp do thiếu thông tin, đồng thời hỗ trợ truyền tải kịp thời các chính sách thuế mới đến người dân và doanh nghiệp.

Một trong những điểm sáng nổi bật là mô hình liên thông “3 trong 1 + 1” đối với nhóm thủ tục khai sinh – đăng ký thường trú – cấp thẻ bảo hiểm y tế – cấp căn cước công dân cho trẻ em. Sự phối hợp giữa Công an thành phố và Sở Tư pháp đã tạo ra quy trình xử lý liên thông, rút ngắn thời gian, giảm thủ tục và nâng cao trải nghiệm cho người dân.

Có thể thấy, những kết quả bước đầu không chỉ khẳng định hướng đi đúng của Đà Nẵng trong xây dựng nền hành chính chủ động, mà còn mở ra dư địa lớn để tiếp tục mở rộng, hoàn thiện và nâng cao chất lượng phục vụ công dân, doanh nghiệp trong thời gian tới.

Đẩy nhanh tiến độ, hướng tới nền hành chính phục vụ

Trong thời gian tới, Đà Nẵng xác định nhiệm vụ trọng tâm là tăng tốc triển khai hệ thống dịch vụ hành chính công chủ động theo hướng đồng bộ, thực chất và có chiều sâu. Trọng tâm không chỉ dừng ở việc mở rộng số lượng dịch vụ, mà còn nâng cao chất lượng vận hành, đảm bảo mỗi dịch vụ khi đưa vào triển khai đều phát huy hiệu quả rõ rệt, phục vụ đúng và trúng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu cho biết, yêu cầu cấp thiết đối với các sở, ngành và đơn vị liên quan trong việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” hiện hữu. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là đẩy nhanh tiến độ kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống, khắc phục tình trạng phân tán, cục bộ dữ liệu – một trong những rào cản lớn nhất của quá trình chuyển đổi số hiện nay.

Cùng với đó, việc chuẩn hóa dữ liệu chuyên ngành được xem là nền tảng cốt lõi để đảm bảo tính chính xác, đồng nhất và khả năng khai thác lâu dài. Các đơn vị cần rà soát, làm sạch dữ liệu, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ theo hướng tinh gọn, rõ ràng, dễ thực hiện và dễ tích hợp trên môi trường số.

Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường công tác truyền thông theo hướng đa kênh, đa nền tảng, giúp người dân hiểu, tiếp cận và chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Việc truyền thông không chỉ dừng ở phổ biến thông tin mà cần hướng đến thay đổi thói quen, hành vi, từng bước hình thành văn hóa số trong cộng đồng.

Song song đó, Phó Chủ tịch UBND thành phố cũng định hướng lựa chọn, ưu tiên triển khai các dịch vụ có khả năng mang lại hiệu quả cao, có tần suất sử dụng lớn và tác động trực tiếp đến đời sống xã hội. Việc này nhằm tránh tình trạng dàn trải, chồng chéo hoặc xung đột trong quá trình vận hành, tối ưu nguồn lực đầu tư.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng nền hành chính “chủ động – thông minh – phục vụ”. Trong mô hình này, cơ quan nhà nước không còn đóng vai trò thụ động chờ tiếp nhận và xử lý hồ sơ, mà chuyển sang chủ động đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp – từ việc nhắc hạn, cảnh báo, đến hỗ trợ và cung cấp dịch vụ ngay trước khi nhu cầu phát sinh.

Việc triển khai hệ thống dịch vụ hành chính công chủ động vì vậy không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn là sự chuyển đổi căn bản về tư duy quản lý. Từ mô hình hành chính “phản ứng” sang “dự báo và phục vụ”, từ quản lý thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu, minh bạch và có khả năng đo lường.

Trong bối cảnh đó, việc mở rộng thêm 43 dịch vụ trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo ra bước phát triển đột phá, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái chính quyền số của thành phố. Đây không chỉ là nền tảng để nâng cao chất lượng phục vụ, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò tiên phong của Đà Nẵng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

PHƯƠNG THUẬN- THUỲ LINH