Tăng cường kiểm tra, xử lý khai thác khoáng sản trái phép

Nêu kiến nghị tại phiên chất vấn, đại biểu Trần Thị Mẫn cho biết, theo phản ánh của cử tri các xã Sông Vàng, Thạnh Bình, Khâm Đức, hiện nay không gian sinh thái và cảnh quan phát triển du lịch vùng cao bị đe dọa bởi nạn khai thác khoáng sản (vàng, cát) trái phép tái diễn phức tạp, gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước sinh hoạt.

Đồng thời, các dự án treo, quy hoạch chậm triển khai nhiều năm làm ảnh hưởng quyền lợi đất đai và không gian sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ các giải pháp nhằm xử lý triệt để, dứt điểm nạn khai thác tài nguyên trái phép để bảo vệ nguồn nước.

Đại biểu Lê Hồng Cương đặt câu hỏi, một số dự án khai thác khoáng sản trên địa bàn thành phố đã hết thời gian khai thác ghi trong giấy phép, tuy nhiên chưa thực hiện việc cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định.

Đại biểu đề nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường làm rõ công tác quản lý việc thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường đối với các dự án khai thác khoáng sản đã hết thời gian khai thác trong thời gian qua như thế nào?

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Phượng cho biết, hiện nay, tại cánh đồng Bàu Tong, thôn An Châu, xã Hòa Vang, tình trạng sạt lở đất sản xuất diễn ra nghiêm trọng sau quá trình khai thác mỏ đất sét của Công ty Hiệp Đại Hưng từ năm 2014.

Việc khai thác kéo dài nhưng chưa hoàn thổ, cải tạo theo quy định đã làm mất đất sản xuất, nhiều diện tích không thể canh tác. Bên cạnh đó, từ năm 2023 đến nay, doanh nghiệp cũng chưa thực hiện việc hỗ trợ vụ mùa cho người dân theo cam kết.

Mặc dù cử tri thôn An Châu đã nhiều lần kiến nghị, đến nay vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết khi nào sẽ chỉ đạo giải quyết dứt điểm trách nhiệm của Công ty Hiệp Đại Hưng trong việc khắc phục hậu quả do khai thác mỏ đất sét gây ra.

Trong đó, bao gồm việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ hỗ trợ, bồi thường thiệt hại cho Nhân dân theo quy định; tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng sạt lở, có giải pháp khắc phục phù hợp nhằm đảm bảo an toàn và ổn định lâu dài; đầu tư cải tạo, phục hồi cánh đồng ruộng Bàu Tong, tạo điều kiện để Nhân dân tiếp tục sản xuất, gieo sạ để ổn định, tránh tình trạng đất nông nghiệp bị bỏ hoang, lãng phí tài nguyên đất đai.

Trả lời câu hỏi chất vấn đại biểu Trần Thị Mẫn về tình trạng khai thác khoáng sản trái phép và các dự án chậm triển khai, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Nam Sơn cho biết, hiện UBND thành phố đang triển khai các đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra việc chấp hành pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân được cấp phép hoạt động khoáng sản, qua đó kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các tồn tại và xử lý nghiêm các vi phạm.

Theo ông Phạm Nam Sơn, thời gian tới Sở sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi khai thác khoáng sản trái phép; thường xuyên theo dõi, đánh giá chất lượng nguồn nước tại các khu vực bị ảnh hưởng để kịp thời triển khai các giải pháp bảo vệ nguồn nước sinh hoạt.

Liên quan câu hỏi của đại biểu Lê Hồng Cương về công tác cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác khoáng sản, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Nam Sơn cho biết, từ năm 2020 đến nay, thành phố đã ban hành quyết định đóng cửa 57 mỏ khoáng sản, các mỏ đều hoàn thành công tác cải tạo, phục hồi môi trường và được kiểm tra, nghiệm thu trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định đóng cửa.

Đối với 12 mỏ đã hết thời hạn giấy phép khai thác từ năm 2024 đến nay, hiện có 3 mỏ đã hoàn thành đóng cửa, 1 mỏ đang triển khai đề án đóng cửa, 7 mỏ đang hoàn thiện hồ sơ và 1 mỏ chưa nộp hồ sơ theo quy định.

Theo ông Phạm Nam Sơn, nguyên nhân chủ yếu là một số tổ chức, cá nhân chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ sau khai thác, chậm lập hồ sơ hoặc chưa triển khai việc cải tạo, phục hồi môi trường.

Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục kiểm tra, đôn đốc từng trường hợp; yêu cầu các doanh nghiệp khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đầy đủ việc cải tạo, phục hồi môi trường và đóng cửa mỏ; đồng thời xử lý hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm các trường hợp chậm thực hiện.

Đối với câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thị Phượng về việc khắc phục hậu quả khai thác mỏ đất sét tại cánh đồng Bàu Tong, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Nam Sơn cho biết, mỏ đất sét tại khu vực Bàu Tong đã hết thời hạn khai thác nhưng doanh nghiệp chưa hoàn thành trách nhiệm đóng cửa mỏ và phục hồi môi trường theo quy định.

Hiện doanh nghiệp đã nộp hồ sơ đề nghị phê duyệt Đề án đóng cửa mỏ để Sở thẩm định, trình UBND thành phố xem xét, phê duyệt. Trong thời gian thực hiện đóng cửa mỏ, Sở yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối với người dân theo quy định.

Ông Phạm Nam Sơn cho biết, trường hợp doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định, Sở sẽ báo cáo, đề xuất UBND thành phố xử lý theo thẩm quyền; đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan, địa phương theo dõi, đôn đốc việc cải tạo, phục hồi môi trường khu vực mỏ, góp phần ổn định đời sống và sản xuất của người dân khu vực bị ảnh hưởng.

THỦY THANH - QUANG HÀ