Động lực tăng trưởng mới của Đà Nẵng - Kỳ 1: Viên gạch đầu tiên của ngành công nghiệp CNTT

Vượt qua những gian khó

Từ những năm 2000, ngành CNTT đã được xác định là lĩnh vực ưu tiên, mũi nhọn phát triển của thành phố thông qua Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 03/10/2000 của Ban Thường vụ Thành ủy về một số chủ trương phát triển công nghiệp phần mềm và Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 12/3/2003 về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT.

Xác định được vai trò của công nghiệp CNTT, Đà Nẵng đã thành lập trung tâm công nghệ phần mềm Đà Nẵng, thành lập Khu công viên phần mềm Đà Nẵng làm hạt nhân phát triển công nghiệp CNTT. Đến nay, các quyết sách đó đã đem lại những thành quả đáng ghi nhận. Nhìn lại hành trình đã qua, mới thấy rằng có quá nhiều khó khăn, thách thức.

Vào đầu những năm 2000, mô hình công viên phần mềm còn quá mới mẻ ở Việt Nam. Thành phố Hồ Chí Minh khởi đầu với mô hình Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) vào năm 2001 và là công viên phần mềm lớn nhất Việt Nam, cũng là đơn vị đầu tiên chính thức nhận được Giấy chứng nhận khu CNTT tập trung. Bước khởi đầu của QTSC cực kỳ khó khăn, trong 3 năm đầu ngân sách phải bù đắp chi phí hoạt động.

Công viên phần mềm Đà Nẵng tại số 02 Quang Trung

Tháng 3/2004, Đà Nẵng quyết định xây dựng tòa nhà 21 tầng tại số 2 Quang Trung để phát triển thành khu công viên phần mềm đã nhận rất nhiều sự hoài nghi về tính hiệu quả.

Thật vậy, đã có quá nhiều khó khăn trong việc đặt nền móng đầu tiên để ngành công nghiệp CNTT của thành phố phát triển. Phải mất đến 4 năm kể từ ngày khởi công, công trình công viên phần mềm mới hoàn thành và được đưa vào sử dụng. Từ chỗ nguồn thu không đủ chi phí quản lý, vận hành trong những năm đầu, đến nay, đã đảm bảo toàn bộ chi phí quản lý, vận hành và đóng góp hàng trăm tỷ đồng cho ngân sách thành phố.

Nhớ lại những ngày đầu gian khó, bà Nguyễn Thị Huyền Thu, nguyên Phó giám đốc Trung tâm Phát triển hạ tầng CNTT – đơn vị vận hành Công viên phần mềm bồi hồi, “ngày đó, có 21 con người ở trong 21 tầng của tòa nhà số 2 Quang Trung, đó là chưa kể tòa nhà 7 tầng ở 15 Quang Trung. Tất cả đều mới mẻ, từ quản lý tòa nhà đến hạ tầng kỹ thuật, tìm kiếm khách hàng. Chúng tôi đã có lúc tưởng chừng không thể vượt qua được”.

Đến khu CNTT tập trung đầu tiên của khu vực miền Trung

Cuối năm 2008, cả tòa nhà số 02 Quang Trung có 11 đơn vị hoạt động tại đây. Đến nay, mức độ lấp đầy toàn khu đạt 99%, thu hút được 66 doanh nghiệp, 2.000 nhân lực làm việc, thu nhập bình quân 16 triệu đồng/tháng/lao động; trong đó có 19 doanh nghiệp nước ngoài. Hầu hết các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực: Sản xuất phần mềm (70%), tự động hóa (10%) và lĩnh vực khác (20%).

Nhiều tên tuổi lớn đã quy tụ về đây như Axon Active, Gameloft, Logigear, Magrabbit, Global Cybersoft, Enclave, Tâm Hợp Nhất...chuyên gia công phần mềm cho các thị trường lớn như Nhật Bản, Bắc Mỹ, Châu Âu.

Công viên phần mềm Đà Nẵng đã trở thành không gian, môi trường CNTT cụ thể trong chính sách phát triển CNTT của thành phố. Nơi đây đã trở thành điểm đến đầu tư, nơi các doanh nghiệp hội tụ, sáng tạo góp phần phát triển kinh tế xã hội của thành phố theo định hướng và sự chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền thành phố.

Năm 2017, Công viên phần mềm Đà Nẵng được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Khu CNTT tập trung. Đây là khu CNTT tập trung thứ 2 trong cả nước, cũng là Khu CNTT tập trung đầu tiên của khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Trong kết luận khảo sát để công nhận Khu CNTT tập trung, Bộ Thông tin và Truyền thông đã đánh giá Công viên phần mềm Đà Nẵng không chỉ đáp ứng các thông số cần thiết, mà còn chứng minh khả năng đáp ứng một yêu cầu phát triển cao hơn.

Từ nền tảng đó, đến nay, Đà Nẵng có 03 Khu công nghệ thông tin tập trung được Thủ tướng Chính phủ công nhận trong tổng số 05 khu đang hoạt động trên cả nước.

Khu phức hợp văn phòng FPT (FPT Complex) được công nhận là Khu Công nghệ thông tin tập trung

Không chỉ là khu CNTT tập trung đầu tiên của khu vực miền Trung và Tây Nguyên, hơn hết, nơi đây đã trở thành điểm hội tụ của các doanh nghiệp CNTT trong và ngoài nước, đặt nền tảng đầu tiên cho việc hình thành, kêu gọi đầu tư phát triển ngành công nghiệp CNTT của thành phố.

Từ viên gạch đầu tiên phát triển ngành công nghiệp CNTT, tính cả giai đoạn 2014 - 2024, công nghiệp CNTT Đà Nẵng đã có bước tăng trưởng nhanh, bền vững về cả doanh thu và sản lượng với mức tăng trung bình 11%/năm, từng bước khẳng định là một trong những lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của thành phố.

Riêng xuất khẩu phần mềm tăng bình quân 15%/năm, trong đó, Nhật Bản và Mỹ là những thị trường xuất khẩu lớn nhất. Theo ước tính của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến cuối năm 2022, công nghiệp CNTT đóng góp 14% GRDP thành phố và kinh tế số đóng góp khoảng 20% GRDP thành phố (đạt chỉ tiêu đề ra vào cuối năm 2025).

HOÀNG PHAN