Tăng cường quản lý hoạt động khoáng sản, bảo đảm nguồn cung bình ổn giá vật liệu xây dựng

Thời gian qua, cùng với việc triển khai đồng loạt các công trình trọng điểm, dự án đầu tư công và phát triển hạ tầng đô thị, nhu cầu sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng, nhất là đá, cát xây dựng, đất san lấp tăng cao. Tuy nhiên, nguồn cung vật liệu xây dựng hợp pháp tại một số thời điểm chưa đáp ứng kịp nhu cầu thực tế; công tác cấp phép, tổ chức khai thác và điều tiết nguồn cung còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.

Bên cạnh đó, tình hình vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết, kinh doanh khoáng sản làm vật liệu xây dựng vẫn còn diễn biến phức tạp với các hành vi như khai thác trái phép, khai thác vượt công suất, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản không rõ nguồn gốc, mua bán, hợp thức hóa hóa đơn, chứng từ…

Từ đầu năm 2025 đến nay, lực lượng Công an thành phố đã phát hiện 116 vụ với 154 đối tượng vi phạm pháp luật về khoáng sản, vật liệu xây dựng; trong đó khởi tố 3 vụ với 8 bị can về tội “Vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”; xử phạt hành chính 113 vụ với tổng số tiền gần 4 tỷ đồng.

Để khắc phục các tồn tại, hạn chế nêu trên, bảo đảm nguồn cung khoáng sản phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát toàn diện các khó khăn, vướng mắc trong triển khai quy định pháp luật về khoáng sản; rà soát các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa bàn, đánh giá trữ lượng, công suất, khả năng cung ứng để tham mưu phương án điều tiết, phân bổ nguồn cung phù hợp, ưu tiên phục vụ các công trình trọng điểm, dự án đầu tư công.

Đồng thời, khẩn trương tham mưu giải quyết các khó khăn trong thủ tục cấp phép, gia hạn, điều chỉnh công suất khai thác; tăng cường quản lý, theo dõi chặt chẽ hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết, tiêu thụ khoáng sản; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi khai thác vượt công suất, vượt ranh giới, sử dụng khoáng sản sai mục đích hoặc hợp thức hóa nguồn gốc khoáng sản trái phép.

Sở Xây dựng phối hợp rà soát nhu cầu sử dụng khoáng sản tại các công trình, dự án; theo dõi, cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng sát với diễn biến thị trường; tăng cường kiểm tra, giám sát công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng, nhất là tại các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước.

Sở Tài chính chủ trì tham mưu xây dựng, điều chỉnh các cơ chế, chính sách quản lý giá, chi phí đầu tư xây dựng; phối hợp kiểm tra, đối chiếu số liệu khoáng sản sử dụng thực tế tại các công trình, dự án nhằm kiểm soát chặt chẽ chi phí trước khi thanh toán, quyết toán.

Sở Công Thương theo dõi sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng; tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá bất hợp lý, kinh doanh khoáng sản không rõ nguồn gốc.

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các Ban Quản lý dự án quản lý chặt chẽ việc sử dụng vật liệu xây dựng tại từng công trình; kiểm soát xuyên suốt quá trình khai thác, cung ứng, vận chuyển và sử dụng vật liệu xây dựng; bảo đảm vật liệu sử dụng đúng chủng loại, khối lượng, nguồn gốc theo thiết kế, dự toán được phê duyệt.

Công an thành phố chủ trì triển khai đồng bộ các biện pháp nắm tình hình, rà soát các tuyến, địa bàn, tổ chức, cá nhân hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản có nguy cơ cao vi phạm pháp luật; xây dựng kế hoạch đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi khai thác trái phép, gian lận trong kê khai sản lượng, mua bán hóa đơn, chứng từ bất hợp pháp nhằm che giấu nguồn gốc khoáng sản vi phạm, trốn thuế.

Đồng thời, phát động sâu rộng phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” gắn với công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về khoáng sản, vật liệu xây dựng; vận động người dân tham gia phát hiện, cung cấp thông tin, tố giác vi phạm.

Viện Kiểm sát nhân dân thành phố, Tòa án nhân dân thành phố phối hợp đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án liên quan đến khoáng sản, vật liệu xây dựng; lựa chọn các vụ án điển hình để đưa ra xét xử nhằm tăng cường tính răn đe, phòng ngừa chung.

Thuế thành phố tăng cường quản lý kê khai, nộp thuế gắn với sản lượng, doanh thu thực tế; rà soát, đối chiếu hóa đơn, chứng từ nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.

UBND các phường, xã, đặc khu tăng cường quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết, kinh doanh khoáng sản trên địa bàn; tổ chức tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.

HỒNG QUÂN