Kiến tạo thể chế, định hình dòng vốn thế hệ mới cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng

Dự Hội thảo có TS. Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA); TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương. Về phía thành phố Đà Nẵng có Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường.

Cùng dự có đại diện các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, doanh nghiệp, chuyên gia trong nước và quốc tế nhằm trao đổi về những định hướng chiến lược và cơ chế đột phá để phát triển VIFC-DN.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Lê Minh Nghĩa - Chủ tịch VFCA cho biết, Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10% trở lên - một tham vọng lớn, đòi hỏi sự bứt phá về thể chế và nguồn lực.

Riêng với Đà Nẵng, Chính phủ yêu cầu thành phố phấn đấu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm 2026. Đây là áp lực lớn, nhưng cũng là cơ hội lớn - và Chiến lược tài chính đến năm 2030 vừa được điều chỉnh đã xác định rõ: Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) và khu thương mại tự do là công cụ then chốt để Đà Nẵng tăng tốc thu hút các dòng vốn đầu tư gián tiếp, các quỹ đầu tư quốc tế, cũng như phát triển thị trường tín chỉ carbon và các sản phẩm tài chính hiện đại...

"Nói cách khác, VIFC-DN không chỉ là một dự án chiến lược trọng điểm của Đà Nẵng mà còn là một mắt xích chiến lược trong mục tiêu phát triển của cả đất nước", TS. Lê Minh Nghĩa nhấn mạnh.

Theo TS. Lê Minh Nghĩa, trong lịch sử phát triển kinh tế thế giới, các IFC không được tạo ra chỉ bằng vị trí địa lý thuận lợi hay nguồn vốn dồi dào. Singapore, Dubai, Luxembourg - tất cả đều có một điểm chung: thể chế đi trước, dòng vốn đi sau. Thể chế ở đây không chỉ là hệ thống pháp luật. Đó là sự minh bạch trong quản trị, là cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy, là môi trường pháp lý đủ linh hoạt để đón nhận các mô hình kinh doanh mới - từ tài chính số, tài sản mã hóa cho đến tài chính xanh và thương mại xuyên biên giới.

Nhưng bài học từ thực tiễn cũng chỉ rõ một điều rằng khoảng cách từ chủ trương đến kết quả thực tế luôn là thách thức lớn nhất, đặc biệt với những mô hình đột phá chưa có tiền lệ.

“Đâu là những cơ chế đặc thù mà VIFC-DN cần được trao? Làm thế nào để Đà Nẵng - với lợi thế cộng hưởng của Khu thương mại tự do, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và vị trí địa chiến lược - trở thành cửa ngõ thu hút dòng vốn thế hệ mới? Và VIFC-DN cần đóng góp như thế nào vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước cũng như của chính thành phố Đà Nẵng? Đây là những câu hỏi mà hội thảo hôm nay đặt ra. Không phải những câu hỏi dễ nhưng là những câu hỏi đúng”, TS. Lê Minh Nghĩa đặt vấn đề.

TS. Lê Minh Nghĩa cho rằng, việc xây dựng một IFC là công việc của nhiều thế hệ. Nhưng những quyết định thể chế trong giai đoạn đầu sẽ định hướng chiến lược toàn bộ quỹ đạo phát triển về sau là bài học mà lịch sử của mọi IFC trên thế giới đều xác nhận. Những gì được thảo luận, đề xuất tại hội thảo hôm nay có thể trở thành một phần của nền tảng đó.

Phát biểu chào mừng Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường thông tin, Đà Nẵng định hướng phát triển hướng tới mô hình trung tâm tài chính hiện đại, chủ động “đi trước, đi ngay” vào các phân khúc tài chính mới.

Thành phố đặt mục tiêu thu hút các dòng vốn đầu tư gián tiếp, các quỹ đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng các loại hình nhà đầu tư tổ chức, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực mới như giao dịch tín chỉ các-bon quốc tế, mã hóa tài sản thực và các sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại theo thông lệ quốc tế, giúp khơi thông và đa dạng hoá kênh dẫn vốn vào nền kinh tế. Đây là những lĩnh vực có thể triển khai sớm gắn với các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để áp dụng hiệu quả khung quản lý rủi ro trong giai đoạn đầu.

Thông qua hội thảo, Đà Nẵng mong muốn tăng cường kết nối, trao đổi và thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ quan quản lý, nhà đầu tư, tổ chức tài chính đối với sự phát triển của VIFC-DN.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, dù khung pháp lý cho VIFC đã được định hình tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội và các nghị định hướng dẫn của Chính phủ nhưng vẫn còn những khoảng trống, cần tiếp tục được lấp đầy, cần những góc nhìn đa chiều từ các chuyên gia và doanh nghiệp.

"Ưu tiên hàng đầu của Đà Nẵng hiện nay là khơi thông dòng vốn quốc tế luân chuyển thông qua VIFC-DN vào nền kinh tế, phát triển các dự án hạ tầng, dự án quy mô vốn lớn của cả khu vực tư nhân và khu vực công", Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường nói.

Đà Nẵng mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến tư vấn, phản biện có giá trị từ các chuyên gia, nhà khoa học, các định chế tài chính và cộng đồng doanh nghiệp nhằm định hình và phát triển các sản phẩm chủ lực của VIFC-DN. Đây sẽ là những động lực quan trọng để thu hút các dòng vốn thế hệ mới, góp phần tạo dư địa phát triển mới cho nền kinh tế và phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

“Với tinh thần cầu thị, thành phố Đà Nẵng luôn sẵn sàng lắng nghe những ý kiến phản biện của các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp để góp phần hoàn thiện thể chế, từng bước hình thành một hệ sinh thái tài chính hiện đại, năng động, biến VIFC-DN thực sự trở thành cánh cổng dẫn dắt dòng vốn quốc tế chảy vào Việt Nam, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số và những chiến lược dài hạn hơn”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường nói.

Hội thảo gồm hai phiên làm việc. Phiên thứ nhất gồm 3 tham luận chuyên sâu về định hướng phát triển sản phẩm chủ lực tại VIFC-DN, thiết kế thể chế vượt trội và vai trò của cơ chế sandbox trong phát triển fintech. 

Phiên thứ hai là thảo luận bàn tròn với sự tham gia của đông đảo chuyên gia kinh tế, luật học, công nghệ tài chính hàng đầu trong nước. Ba nhóm vấn đề sẽ được mổ xẻ, bàn luận: kiến tạo thể chế, định hình dòng vốn thế hệ mới và các kiến nghị chính sách cụ thể.

Sau Hội thảo, Ban tổ chức sẽ tổng hợp các ý kiến để xây dựng một bản khuyến nghị chính sách gửi tới các cơ quan quản lý, nhằm góp thêm tiếng nói cho việc xây dựng và hoàn thiện các chính sách liên quan đến mô hình trung tâm tài chính quốc tế nói chung, cho VIFC-DN nói riêng.

THANH THẢO